مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٣٨٢ - در مذکر و مؤنث بودن الفاظ اعضاء بدن

[کیفیّت صرفِ کلمه وُورِیَ در سوره الأعراف]

قال فی نثر المرجان فی سورة الأعراف: «(مَا وُورِيَ)[١] بضمّ الواو و کسر الراء و فتح الیاء، علی الماضی المبنیّ للمفعول من باب الإفعال، (و فی الهامش: ”و أظنّ أنّه زلّة قلمه رحمه الله و أراد المفاعلة“) و بحذف إحدی الواوین کراهةَ اجتماعِ صورتین متحدّین، و برسم الواو الحمراء موقعَ المحذوف لتدُلَّ علی المَدَّة، و لم تُقلَبْ الواوُ همزةً عند الجمهور لکون الثانیةِ مَدَّةً. و قَرَءَ عبدالله: أُورِیَ بقلب الواو الأولی همزةً و لا یحتمله الرسمُ.» ـ انتهی.[٢]

[در مذکر و مؤنث بودن الفاظ اعضاء بدن]

علاّمه مجلسی ـرضوان ‌الله علیهـ در مرآة العقول از طبع حروفی، جلد ١٠، صفحه ٣٩٦ و ٣٩٧، مطلب جالبی درباره تذکیر و تأنیث اعضای بدن انسان ذکر می‌کند که چون شایان توجّه می‌باشد ما در اینجا آن را حکایت می‌نماییم؛ او می‌فرماید:

«فائدة: قال فی المصباح المنیر[٣]: الأعضاء ثلاثةُ أقسامٍ: الأول یُذکَّر و لا یُؤنَّث، و الثّانی یؤنّث و لا یذکّر، و الثّالث جواز الأمرین.

فعَدَّ من الأول: الرُّوحَ علی الأشهر، و الوجهَ، و الرأسَ، و الحَلقَ، و الشَّعَر و قُصاصَهُ، و الفمَ، و الحاجب، و الصُّدغَ، و الصّدرَ، و الیافوخَ، و اللَّحی، و الذَّقَنَ، و البطنَ، و القلبَ، و الطّحالَ، و الخَصْرَ، و الحَشَی، و الظَّهرَ، و المَرفِقَ، و الزَّندَ، و الظُّفرَ،

[١]ـ سوره الأعراف (٧) قسمتی از آیه ٢٠.

[٢]ـ جنگ ٦، ص ١٤٨.

[٣]ـ [مرحوم علاّمه مجلسی در مرآة العقول مطالب فیّومی در مصباح المنیر را تقطیع نموده و بعضی از مطالب را به دلخواه آورده‌اند. (محقّق)]