مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٣١ - کلام مجلسی اوّل در کیفیّت نماز جمعه

که: اگر در بحث معقول زبان بگشاید، تو گوئی این شیخ الرئیس است، این سقراط و ارسطو و افلاطون است.[١]

[کلام مجلسی اوّل در کیفیّت نماز جمعه]

جناب آقای حاج سیّد عزّالدین زنجانی امام، فرمودند:

«من خودم در لوامع صاحب قرانی (که شرح فارسی کتاب مَن لا یحضُره الفقیه و از تصنیفات مجلسی اوّل است) خواندم که در ضمن بیان آداب جمعه و نماز جمعه و کیفیّت قرائت خطبه‌ها می‌فرماید:

”خوب است خطیب قدری از اشعار مثنوی ملاّی رومی را بخواند تا مردم را به سوی خداوند اقبال دهد.“»[٢]

و نیز گفتند:

[١]ـ همان مصدر، ج ٧، ص ٢٠٣.

[٢]ـ و ما در اینجا عین عبارت مجلسی اوّل را می‌آوریم؛ در طبع سنگی، ج ١، ص ٣٦١ [طبع حروفی، ج ٤، ص ٥٦٦] کتاب لوامع صاحب قرانی (شرح فارسی من لا یحضره الفقیه که بعد از روضة المتّقین که شرح عربی آن است نوشته شده است) در باب وجوب صلاة جمعة در ضمن کیفیّت بیان خطبه خطیب گوید:

«و مشهور است استحباب بلاغت خطیب به آنکه سخنان فصیح را مناسب احوال حاضران به ایشان رساند، و آیات و اخبار وعد آن‌قدر نگوید که خوف ایشان زائل شود، و از وعید آن مقدار ذکر نکند که ایشان از رحمت الهی ناامید شوند؛ ولیکن چون غالب احوال مردمان غفلت عظیم است، مناسبِ حالِ اکثر وعید است، چنان‌که از خطب حضرت أمیرالمؤمنین صلوات الله علیه ظاهر است. و اگر مناسب داند سخنان حکیمانه تازه که تأثیرش بیشتر باشد ذکر کند؛ چنان‌که در [روایت] حسن کالصحیح از حضرت أمیرالمؤمنین صلوات الله علیه منقول است که فرمودند که: ”ترویح کنید نفوس خود را به حکمت‌های تازه! به درستی که نفوس را کلال و ماندگی دست می‌دهد چنان‌که بدن را دست می‌دهد.“ و از این جمله است اشعار محقّقان مثل حکیم غزنوی و حکیم رومی و عطّار و غیر ایشان.»