مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ١٥٨ - راجع به بکار بستن عقل و لزوم درایت

راجع به بکار بستن عقل و لزوم درایت

در جلد اوّل الغدیر، در پاورقی صفحه ٤، گوید:

«· فی کتاب زید الزّراد عن أبی‌عبدالله الصّادق علیهالسّلام، قال: قال أبو‌جعفر علیهالسّلام:

”یا بُنیَّ اعرِفْ منازلَ شیعةِ عَلِیٍّ عَلی قدرِ روایتهم و معرفتِهم؛ فإِنَّ المعرفةَ هی الدِّرایةُ للرِّوایةِ، و بالدِّرایات للرِّوایات یَعْلُو المُؤمنُ إِلی أقصی دَرَجَةِ الإِیمان.

إِنّی نظرتُ فی کتاب علیٍّ [لعلیّ] علیهالسّلام، فوجدتُ فیه: إِنَّ زِنَةَ کلِّ امْرئٍ وَ قَدْرَه، معرفتُه؛ إِنَّ اللهَ یُحاسبُ العبادَ علی قدرِ ما آتاهم مِن العقول.[١]“

· و فی غیبة النّعمانی، صفحة ٧٠، فی حدیثٍ عن الإمام الصّادق علیهالسّلام:

”خَبَرٌ تَدْریهِ خَیْرٌ مِنْ عَشَرٍ تَرْوِیهِ؛ إِنَّ لِکُلِّ حَقٍّ حَقیقَةً و لکلِّ صوابٍ نورًا.[٢]“

· و فی کشف الغمَّة للشَّعرانی، مجلّد ١، صفحة ٤٠:

[١]ـ [ترجمه روایت فوق در امام شناسی، ج ٥، ص ١٨٦ چنین آمده است:

«ای نور دیده من! مقدار مراتب و درجات شیعیان علیّ را بر اساس مقدار روایت آنها و مقدار درایت و فهم آنها بشناس! چون معرفت، مجرّد روایت خواندن نیست؛ بلکه معرفت، فهمیدن و ادراک کردنِ روایت است. و به واسطه فهمیدن و پی به معانی واقعی روایات بردن، مؤمن به بلندترین قُلّه از درجات ایمان صعود می‌کند.

من در کتاب أمیرالمؤمنین علیّ بن أبی‌طالب نظر کردم، و در آن چنین یافتم که: میزان و اندازه هر مردی به اندازه معرفت اوست؛ خداوند، بندگان خود را بر میزان همان مقدار از عقل‌هائی که به آنان داده است محاسبه می‌نماید.» (محقّق)]

[٢]ـ [ترجمه روایت فوق در امام شناسی، ج ٥، ص ١٨٦ چنین آمده است:

«یک چیزی را که تو بفهمی و به معنای حقیقی آن برسی و درایت کنی، بهتر است از ده چیزی که روایت کنی! به درستی که از برای هر مطلب حقّی، حقیقت و واقعیّتی است؛ و از برای هر چیز راست و استواری نوری است.» (محقّق)]