مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٣٩ - کلام مرحوم مجلسی در حقیقت نفس

کلام مرحوم مجلسی در حقیقت نفس[١]

مرحوم مجلسی (ره) در جلد رابع عشر از بحار، در فصل حقیقت نفس، صفحه ٤١٥ فرماید:

«قوله علیهالسّلام: ”مَن عَرَفَ نَفسَه فقد عَرَفَ رَبَّه“ قال بعض العلماء: ”الرّوح: لطیفةٌ لاهوتیّةٌ فی صفةٍ ناسوتیّةٍ، دالّةٌ مِن عَشَرة أَوجهٍ علی وَحدانیّةٍ رَبّانیّةٍ:

١. لمّا حرَّکَتْ الهَیکلَ و دَبَّرَته، عَلِمنا أنّه لابُدَّ للعالم مِن محرِّکٍ و مدبِّرٍ.

٢. دَلَّت وَحدتُها علی وَحدتِه.

٣. دلَّ تحریکُها للجسد علی قدرته.

٤. دلَّ اطّلاعُها علی ما فی الجَسَدِ علی علمه.

٥. دلّ استوائُها إلی الأعضاء علی استوائِه إلی خَلقهِ.

٦. دلّ تقدُّمها علیه و بقائُها بَعده علی أَزَلِه و أَبَدِه.

٧. دلّ عدمُ العلم بکیفیَّتِها علی عَدَم الإِحاطةِ به.

٨. دلّ عدمُ العلم بمحلّها من الجسد علی عدم إنِّیَّته.

[١]* بعد می‌فرماید: بالجمله، در معرفت نفس، آسان شدنِ ظفر است به رسیدن به مقصود، و واصل شدن است به سوی حضرت معبود، و بالا رفتن از این عالَم أشباح که شبح است به آن اوجِ أرواح، و بالا رفتن و صعود کردن از این حضیضِ مردمانِ سافل و عالَم سافل است به سوی اوجِ آن افرادی که در آن عالم‌های بالا، آنجا می‌روند و در آن عالم‌های بالا و در عالم تجرّد سکونت دارند؛ مانند ملائکه و أرواحِ انبیاء.

و در معرفتِ نفس معاینه جمالِ خدایِ أحدی است، و فائز شدن به شُهود سرمدی است؛ (قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا * وَقَدْ خَابَ مَنْ دَسَّاهَا) آیه قرآن می‌گوید: فناء مال کسی است که تزکیه نفس کند، و بیچارگی و خزیّ و خسران، مال آن کسی است که نفسش از دستش برود و با نفس خود دسیسه کند.» (محقّق)]