مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٣٧٥ - ضرب المثل أتَتْکَ بحَائنٍ رِجْلاه

و عن الشّیخ یوسف البحرانیّ فی لؤلؤة البحرین عن بعض حواشی الخلاصةِ: أنّ کلَّ مِیْثمَ بکسر المیم إلّا مَیْثمَ البحرانیّ فإنّه بفتحها.

و لیس للعرب حَضینٌ بالضّاد المعجمة إلّا حَضینُبنُ المنذِرِبن الحارثبن وعلة الرّقاشی؛ نصّ علیه ابن أبی الحدید فی شرح النَّهج،[١] و قولُ بعضِهم فیه حَصین بالصّاد المهملة غلطٌ.»[٢]

٤ـ ضرب المثلها و حِکَم

[ضرب المثل: أتَتْکَ بحَائنٍ رِجْلاه]

أتَتْکَ بحَائنٍ رِجْلاه: حائن با حآء حطّی به معنای احمق است، و این مثالی است که در عرب زده می‌شود؛ یعنی شخص احمق و نادانی که نسبت به تو بدی کرده است با پای خودش نزد تو آمد.

در مجمع الأمثال میدانی، جلد ١، صفحه ٢١، گوید: اوّلین کسی که این جمله را استعمال کرد، حارث بن جَبَلَه غسَّانی بود که به حارث بن عیف عبدی گفته است؛ چون حارث بن عیف او را هجو می‌کرده است. و در وقتی که در جنگ حارث بن عیف اسیر شد و او را به نزد حارث بن جَبَله آوردند، او این جمله را به او گفت و آنگاه به سیّافش دُلامص دستور داد او را تازیانه زد تا کتفش شکست و سپس خوب شد. و در حارث بن عیف خَبَل بود؛ یعنی سبک مغزی و کم فکری.[٣]

[١]ـ شرح نهجالبلاغة ابن‌ ابی‌الحدید، ج ١٨، ص ١٥٢.

[٢]ـ جنگ ٢٠، ص ١٦١.

[٣]ـ جنگ ١٦، ص ١٣١.