مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٩٣ - از جمل&#١٧٢٨ جواب شیخ عبدالرّزاق به علاءالدَّول&#١٧٢٨ سمنانی به عبارات

است که: ”إنی أُکَرِّرُ آیَةً حَتّی أسمعَ مِن قائِلِها[١]“؛ فرموده که زبان خویش در این معنی چون شجرۀ موسی یافت که (إِنِّی أَنَا اللهُ)[٢] از او شنید؛ و اگر متعیّن بودی، در دو صورت چگونه ظهور یافتی؟ و در قرآن مجید، (وَهُوَ الَّذِي فِي السَّمَاءِ إِلَهٌ وَفِي الْأَرْضِ إِلَهٌ)[٣] چگونه صادق بودی؟ و در حدیث پیغمبر صلّی الله علیه و آله و سلّم: ”لَو دَلَّی أحدُکم حَبلَه لَهَبَط علی اللَه“[٤]و[٥] کی راست آمدی؟ و با هر که در عالم است (أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ)[٦] کی بودی؟

آخر در این معنی نظر باید کرد که به نصِّ قرآن (ثَالِثُ ثَلَاثَةٍ) کفر است؛ که: (لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ ثَالِثُ ثَلَاثَةٍ).[٧] و رابعُ ثلاثةٍ صرف ایمان است و توحید؛ که: (مَا يَكُونُ مِنْ نَجْوَى ثَلَاثَةٍ إِلَّا هُوَ رَابِعُهُمْ).[٨]

چه اگر ثالث ثلاثه بودی، متعیّن بودی به یکی از ایشان. امّا رابع ثلاثه آن است که به وجود حقّانی خویش که به حکم: (وَلَا أَدْنَى مِنْ ذَلِكَ وَلَا أَكْثَرَ إِلَّا هُوَ مَعَهُمْ)[٩]

[١]ـ بحارالأنوار، ج ٤٧، ص ١٠٨؛ فلاح السائل، ص ٣٧٢، با قدری اختلاف در مصادر موجود.

[٢]ـ سوره القصص (٢٨) قسمتی از آیه ٣٠.

[٣]ـ سوره الزّخرف (٤٣)‌ صدر آیه ٨٤.

[٤]ـ جامع البیان، ج ٢٧، ص ٢٨١؛ الحکمة المتعالیة فی الأسفار الأربعة العقلیة، ج ٦، ص ١٤١، با قدری اختلاف در مصادر موجود.

[٥]ـ [جهت اطلاع بیشتر پیرامون این حدیث شریف به الله شناسی، ج ٢، ص ٣١، ص ١٧٣، ص ٢٦٢؛ توحید علمی و عینی، ص ٣٢٨ مراجعه شود. (محقّق)]

[٦]ـ سوره ق (٥٠) ذیل آیه ١٦.

[٧]ـ سوره المائدة (٥) صدر آیه ٧٣.

[٨]ـ سوره المجادلة (٥٨) قسمتی از آیه ٧.

[٩]ـ‌ سوره المجادلة (٥٨) قسمتی از آیه ٧.