مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٧٤ - عدم جواز مخالفت با حکم قطب وقت از محییالدّین عربی

عدم جواز مخالفت با حکم قطب وقت از محیی‌الدّین عربی

در فتوحات مکّیه، جلد ٤، صفحه ٧٩ گوید:

«و مَن انتمَی إلی قول إمامٍ لا یُوافِقها فی الحکم هذا القطبَ[١] و هو الخلیفة [خلیفة] فی الظاهر، فإذا حَکَمَ بخلاف ما یقتضیه أدلّةُ هؤلاء الأئمّةِ قال أتباعُهم بتَخطِئَتِه فی حکمِه ذلک، و أثِموا عند الله بلا شکٍّ و هُمْ لا یَشعُرونَ.

[١]ـ [توضیح این عبارت در روح مجرّد، ص ٤٩٣ (تعلیقه) این‌گونه آمده است:

«این عبارت دارای تعقید لاینحلّ می‌باشد. زیرا یا باید ضمیر مؤنّث در ”لا یُوافِقها“ را حذف کنیم؛ در این‌صورت رابطه لفظ ”إمام“ با جمله صفتیّه‌اش برقرار می‌باشد، و لفظ ”هذَا القطبَ“ مفعول ”لا یُوافِقها“ می‌گردد، همان‌طور که ما در ترجمه آورده‌ایم.

و یا باید ضمیر مؤنّث را به أئمّه أربعه عامّه که در عبارت قبل آمده است برگردانیم (و ربَّما یَقَعُ فیه مَن خالفَ حکمُه مِن أهلِ المَذاهبِ مثلَ الشّافِعیَّةِ و المالِکیَّةِ و الحنَفیَّةِ و الحَنابلَة)، در این‌صورت باید لفظ هذا القطب را فاعل لا یوافِقها بگیریم؛ یعنی: قول پیشوائی که این قطب در حکم خود موافقت با اقوال أئمّه مذاهب اربعه ندارد. در این‌صورت رابطه صفت و موصوف در جمله ”إمامٍ لا یُوافِقها“ از بین می‌رود چرا که ضمیر رابطی در میانه نیست.» (محقّق)]