مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٤٨ - راجع به کلمه هورقلیا و جابلقا و جابَرصا

الاصطلاحُ مأخوذٌ مِن قوله تعالی: (أَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ)،[١] و قوله تعالی: (قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي).[٢]

و انّما سُمیّت به لأنّها وُجدت بأمرِ الحق تعالی بلاواسطةِ مادّةٍ و مدّةٍ؛ اذ یکفیها مجرّدُ الإمکان الذّاتی فی قبول فیضِ الوجود بلاحاجةٍ إلی الاستعدادیّ. و ایضًا لمّا کانت مُندکَّةَ الإنیّات لم یکن هناک مؤتمرٌ بل کانت مجرّدَ أوامرِ الله جَلّ سلطانُه.» ـ انتهی.[٣]

[راجع به کلمه هورقلیا و جابلقا و جابَرصا]

راجع به کلمه «هورقلیا» در صفحه ٢٢٩١ از پاورقی برهان قاطع (طبع دکتر معین) گوید:

این کلمه را هُوْرْقَلیا و هُوْرْقِلیا و هُوَرْقِلیا خوانده‌اند، و أصَحّ آن هُوَرْقَلْیا است و کلمه یونانی است؛ به معنی تشعشع بخار است.

نخستین کسی که در اسلام این کلمه را به کار برده است شیخ اشراق در حکمت اشراق است؛ وی گوید:

”و قد یصعَدون إلی السماء مع أبدان فیلتَصِقونَ ببعض السادة العَلَویّة؛ و هذه أحکامُ الإقلیم الثامن الذی فیه جابَلق و جابَرص و هورقلیا ذاتُ العجائب[٤].“[٥]

[١]ـ سوره الأعراف (٧) قسمتی از آیه ٥٤.

[٢]ـ سوره الإسراء (١٧) قسمتی از آیه ٨٥.

[٣]ـ جنگ ٦، ص ١٥٦.

[٤]ـ حکمة الاشراق، ص ٢٥٤.

[٥]ـ [جهت اطلاع بیشتر پیرامون این مطلب به الله شناسی، ج ١، ص ١٦٣ الی ص ١٨١ مراجعه شود. (محقّق)]