لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ٣٨١ - جماعت در نماز صبح و عشاء

است و غافل شده‌اند از تواتر اخبار بلكه تواتر آيات و همه را تاويل كرده‌اند به تاويلات بارده و شكى نيست كه اطلاق ايمان بر مطلق تصديق نيز واقع شده است اما در دعايم اسلام، و ايمان، و اركان ايشان اخبارى چند هست كه احتمال تاويل ندارد و اللَّه تعالى يعلم و حديث صحيح نشيط نيز خواهد آمد.

[جماعت در نماز صبح و عشاء]

( «و صلّى رسول اللَّه ٦ الفجر ذات يوم فلمّا انصرف اقبل بوجهه على الصحابة فسال عن اناس يسمّيهم بأسمائهم هل حضروا الصّلاة قالوا لا يا رسول اللَّه فقال غيّب هم فقالوا لا يا رسول اللَّه قال اما انّه ليس من صلاة اثقل على المنافقين من هذه الصّلاة و صلاة العشاء الآخرة، و لو علموا الفضل الّذى فيهما لأتوهما و لو حبوا»)

منقول است در صحيح از عبد اللَّه بن سنان به چند طريق از حضرت امام جعفر صادق صلوات اللَّه عليه كه روزى حضرت سيد المرسلين ٦ نماز صبح را گذاردند و چون فارغ شدند رو به اصحاب خود كردند و سؤال فرمودند از جمعى كه يك يك را نام بردند كه آيا ايشان به نماز حاضر شده بودند صحابه گفتند نه يا رسول اللَّه حضرت فرمودند كه آيا ايشان غايبند و در شهر نيستند گفتند نه يا رسول اللَّه فرمودند كه به درستى و راستى كه هيچ نمازى دشوارتر نيست بر منافقان كه كافرند در واقع و اظهار اسلام مى‌كنند از خوف از اين نماز صبح و نماز عشاء آخر كه نماز خفتن است، و اگر مى‌دانستند كه چه فضيلت در اين دو نماز است هر آينه حاضر مى‌شدند و اگر چه به سبب ضعف بر نشست‌گاه مانند اطفال كه تازه به راه افتند مى‌آمدند و ممكن است كه اين جمع منافق باشند و حضرت تصريح به نفاق ايشان نفرموده باشد و ممكن است كه مسلمانان باشند و اشعار فرموده باشد كه حاضر نشدن تشبه است به ايشان به قرينه آن كه فرمودند كه اگر فضل اين هر دو نماز را مى‌دانستند، چون فضل دانستن فرع‌