لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ٢٩٣ - اگر در نماز جماعت باشد و گمانش اين باشد كه نماز ظهر است و ظاهر شود كه نماز عصر است

[شخصى كه نماز كند و شخصى بيايد و در جانب چپ او بايستد و اقتدا كند]

(و اذا رجل صلّى إلى جانب رجل فقام على يساره و هو لا يعلم ثمّ علم و هو فى صلاته حوّله إلى يمينه)

و بسند صحيح از از حضرت امام رضا صلوات اللَّه عليه منقولست كه از آن حضرت سؤال كردند از شخصى كه نماز كند و شخصى بيايد و در جانب چپ او بايستد و اقتدا كند به او و او نداند و بعد از آن بداند و در نماز باشد يعنى سخن نمى‌تواند گفت چه كند حضرت فرمودند كه امام او را بگرداند بدست راست خود و به همين مضمون منقول است از طرق عامه كه عبد اللَّه بن عباس در عقب حضرت سيّد المرسلين ٦ ايستاد حضرت دست دراز كردند از پشت سر و او را بدست راست باز داشتند و عمل اصحاب بر اين است و بعد از اين خواهد آمد بعنوان حديث با احاديث ديگر كه دلالت مى‌كنند بر آن كه اگر ماموم يك كس باشد سنّت است كه از دست راست امام بايستد و اگر زياده باشند در عقب او بايستند استحبابا.

[كسى كه واجب شود بر او سجده سهو و فراموش كند]

(و من وجب عليه سجدتا السّهو و نسى ان يسجدهما فليسجدهما متى ذكر)

و كسى كه واجب شود بر او دو سجده سهو بيكى از وجوهى كه گذشت از اسباب دو سجده سهو و فراموش كند كه آن دو سجده را بكند هر وقت كه به خاطرش رسد آن دو سجده را بكند.

و اين مضمون در حديث موثق عمار وارد شده است و علما عمل به آن كرده‌اند با عموماتى كه وارد شده است كه هر كس را فوت شود واجبى پس بايد كه آن واجب را به جا آورد هر وقت كه به خاطرش رسد اگر چه ظاهرش در نماز است و ليكن عموم دارد بحسب لفظ و از جهت تائيد عمل به آن مى‌توان كرد و اللَّه تعالى يعلم.

[اگر در نماز جماعت باشد و گمانش اين باشد كه نماز ظهر است و ظاهر شود كه نماز عصر است‌]

(و من دخل مع قوم فى الصّلاة و هو يرى انّها الاولى و كانت العصر فليجعلها الاولى و يصلّى العصر من بعد)

و كسى كه داخل‌