لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ٤٣٥ - سزاوار است كه امام رعايت كند حال ضعيفترين مأمومان را

پست زيرا كه حق سبحانه و تعالى خطاب به حضرت كرده است و آن حضرت امام بودند يا خطاب به امام كرده است يا به عالميان و شامل امام نيز هست كه بلند مخوان نماز ترا و آهسته مخوان و مرتبه ميان بسيار بلند و آهسته را اختيار كن كه آن وسط است، و مؤيّد عموم است موثق سماعه كه از آن حضرت سؤال كردم از تفسير اين آيه فرمودند كه اخفات آنست كه خود نشنوى و جهر منهى عنه آنست كه بسيار بلند بخوانى و بنا بر اين اظهر آنست كه حكم مطلق نماز باشد كه چنان نخوانند كه خود نشنوند زيرا كه اقل اخفات آنست كه خود بشنوند و بلندى را از حد نگذرانند و تفصيل آن كه كدام نماز را بايد خواند و كدام آهسته از آيه ظاهر نشود و از اخبار ظاهر شود.

و در حسن كالصحيح از حضرت امام محمد باقر صلوات اللَّه عليه منقولست كه فرمودند كه نمى‌نويسند از جهت بنده از قرائت و دعا مگر آن چه خود بشنود و گذشت در مبحث قرائت اخبارى كه در اين باب وارد شده است.

(و اذا فرغ الامام من قرائة الفاتحة فليقل الّذى خلفه الحمد للّه ربّ العالمين)

و در حسن كالصحيح از جميل منقول است و ظاهرا صدوق از كتاب جميل روايت كرده باشد و صحيح باشد از حضرت امام جعفر صادق صلوات اللَّه عليه كه فرمودند كه هر گاه در عقب امام باشى و او از خواندن سوره حمد فارغ شود تو بگو الحمد للّه ربّ العالمين و مگو آمين و مناسبت در اين موضع از آنست كه امام چون دعا كرد از جهت خود و مأمومين و ساير مؤمنين گوييا حق سبحانه و تعالى مستجاب كرد مأمومان را شكر مى‌كنند حق سبحانه و تعالى را بر مستجاب شدن دعاى امام.

(و لا يجوز ان يقال بعد فاتحة الكتاب آمين لأنّ ذلك كانت تقوله النّصارى)

و جايز نيست مأمومان را كه بعد از خواندن سوره حمد آمين‌