جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٨٨ - غزل ٢٩٧ روى بنما و وجود خودم از ياد ببر

اى خواجه! چنانچه تو را تمنّاى ديدار دوست است، بايد در غم هجران و تمنّاى ديدارش، سينه اى شعله ور از آتش عشق؛ و ديده اى سيل آسا از اشك ديدگان به پيشگاهش پيشكش ببرى، تا بدين دو، خريدار ديدارش گردى: با آتش عشق هرچه جز اوست بسوزانى؛ و با اشك ديدگان، صفحه دل از كدورات عالم طبيعت پاك و شفاف سازى. با اين همه، بى سعى و كوشش و مجاهده، كسى به جايى نرسيده؛ كه:

«وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا، لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا، وَ إِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ»[٢]: (و آنان كه در [راه خشنودى‌] ما مجاهده نمودند، بى گمان ايشان را به راههاى خويش رهنمون خواهيم شد.

و بدرستى كه خدا با نيكوكاران مى باشد.- نيز بدون پيروى از استاد كامل، هيچ سالكى از اعمال و كردار و مجاهداتش پاداش نگرفته و نخواهد گرفت. پس در راه سير و سلوك چهار چيز تو را ضرورى است: ١- سينه اى پر آتش؛ ٢- ديده اى گريان؛ ٣- مجاهده و سعى تمام؛ ٤- طاعت از استاد كامل. اشاه به مورد اوّل است گفتار او در جايى كه مى گويد:

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣٢٢، ص ٢٤٨.

[٢] - عنكبوت: ٦٩.