جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٠٩ - غزل ٢٨٤ ميخوارگان كه باده به رطل گران خورند

نيازمند باشند، [فقيران را] بر خود مقدّم مى دارند. و كسانى كه خود را از حرص و بخل نگاهدارند، محقّقاً ايشان رستگارانند.)

شايد مى خواهد بگويد: علّت آنكه چنين مى باشند، همان عاقل بودن ايشان است به عقلى كه شيطان و هواى نفس در آن دخالت دارد؛ وگرنه عقلى كه بنده را از هوا پرستيها عقال باشد، اين چنين نخواهد بود و مى داند جهان به كس نمى ماند و غم سود و زيان آن را نخورده، با دوستان مواسات داشته و به جمع اموال براى اوهام و افكار بيهوده نخواهد كوشيد؛ كه:

٢١٣٦

«أَلعاقِلُ يَطْلُبُ الْكَمالَ، أَلْجاهِلُ يَطْلُبُ الْمالَ.»

[١]: (عاقل، كمال را مى جويد و جاهل، مال را.- نيز:

٢١٣٧

«أَلْعاقِلُ يَعْتَمِدُ عَلى‌ عَمَلِهِ، أَلْجاهِلُ يَعْتَمِدُ عَلى‌ أَمَلِهِ.»

[٢]: (عاقل، بر عملش تكيه دارد و جاهل بر آرزويش.).

و همچنين:

٢١٣٨

«أَلعَقْلُ شَجَرَةٌ ثَمَرُهَا السَّخاءُ وَالْحَياءُ.»

[٣]: (عقل، درختى است كه بخشش و حيا ميوه آن است.- يا:

٢١٣٩

«ضَلالُ الْعَقْلِ يُبَعِّدُ عَنِ الرَّشادِ، وَيُفْسِدُ الْمَعادَ.»

[٤]: (گمراهى عقل، انسان را از راه راست دور نموده و آخرتش را به تباهى مى كشد.).

[١] - غرر و درر موضوعى، باب العقل، ص ٢٥٥.

[٢] ( ٢، ٣) غرر و درر موضوعى، باب العقل، ص ٢٥٦.

[٣] ( ٢، ٣) غرر و درر موضوعى، باب العقل، ص ٢٥٦.

[٤] - غرر و درر موضوعى، باب العقل، ص ٢٥٩.