جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٥٣ - غزل ٢٧٦ آنكه رخسار تو راى رنگ گل نسرين داد

مى‌توانم از طريق توجّه به خويش و مظاهر بهره بيشترى از ملكوت جهان برده باشم؛ كه:

٢٠٨٦

«شيمَةُ الْأَتْقِياءِ، إِغْتِنامُ الْمُهْلَةِ، وَالتَّزَوُّدُ لِلرَّحْلَة.»

[١]: (روش اهل تقوى‌، مغتنم شمردن فرصت، و توشه برداشتن براى كوچ وسفر [آخرت‌] مى‌باشد.- نيز:

٢٠٨٧

«مَنْ وَجَدَ مَوْرِداً عَذْباً يَرْتَوى مِنْهُ، فَلَمْ يَغْتَنِمْهُ؛ يُوشَكُ أَنْ يَظْمَأَ، وَيَطْلُبَهُ وَلَمْ يَجِدْهُ.»

[٢]: (هركس آبشخور شيرينى كه بتواند از آن سيراب شود، بيابد و مغتنمش نشمارد، نزديك است كه تشنه شود و بجويد و پيدا نكند.- همچنين:

٢٠٨٨

«إِنَّ الفُرَصَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحابِ، فَانْتَهِزُوها إِذا أَمْكَنَتْ فى أَبْوابِ الْخَيْرِ.»

[٣]: (راستى كه فرصتها همانند ابرها در گذرند، پس هنگامى كه در امور خير فرصت دست داد، آن را مغتنم شماريد.).

و يا چگونه غافل باشم بخصوص در ايّام جوانى، كه ساعات و لحظاتش داراى طراوت خاصّى است؛ كه:

٢٠٨٩

«إِنّما قَلْبُ الْحَدَثِ كَالْأَرْضِ الْخالِيَةِ، مَهْما أُلْقِىَ فيها مِنْ كُلِّ شَىْ ءٍ، قَبِلَتْهُ.»

[٤]: (بى گمان قلب جوان مانند زمين خالى است، كه هر بذرى در آن افكنده شود، مى‌پذيرد.)

ممكن است اين بيت، اظهار اشتياق به ديدار استادى باشد كه در زمان خواجه بوده به نام «قوام الدّين، نصر اللَّه قوامى سنجانى»- متوفّاى ٨٠٣ ه. ق- لفظ «فراق» شاهد بر اين معناست. و يا با اين بيان مى خواهد بگويد: اين استاد است كه با راهنماييهاى خود، غصّه‌هاى دوران سير و سلوك، و يا غصّه‌هاى فراق دوست را به آرامش مبدّل مى سازد.

[١] ( ١، ٢، ٣) غرر و درر موضوعى، باب الفرصة، ص ٣٠٤.

[٢] ( ١، ٢، ٣) غرر و درر موضوعى، باب الفرصة، ص ٣٠٤.

[٣] ( ١، ٢، ٣) غرر و درر موضوعى، باب الفرصة، ص ٣٠٤.

[٤] - غرر و درر موضوعى، باب الشّباب، ص ١٧٠.