جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٨٤ - غزل ٢٦٥ هر آنكه جانب اهل وفا نگهدارد
|
هر آن كه جانب اهل وفا نگهدارد |
خداش در همه حال از بلا نگهدارد |
|
|
گرت هواست كه معشوق نگسلد پيوند |
نگاهدار سرِ رشته، تا نگهدارد |
|
ظاهر آن است كه بيت دوّم، بيان معناى بيت اوّل مى باشد. خلاصه معناى دو بيت آنكه: دوست، طالب و مشتاق بندگان خود است. بندگان هم بايد رشته عبوديّت را نگسلند تا وى ايشان را از بلاها و حوادثِ غفلات و معاصى، و يا هجران نگاه دارد؛ كه:
٢٠١٦
«إِذا أَحَبَّ الْعَبْدُ لِقآئى، أَحْبَبْتُ لِقآئَهُ؛ وَإِذا ذَكَرَنى فى نَفْسِهِ، ذَكَرْتُهُ فى نَفْسى؛ وَإِذا ذَكَرَنى فى مَلَأٍ، ذَكَرْتُهُ فى مَلَأٍ خَيْرٍ مِنْهُمْ؛ وَإِذا تَقَرَّبَ إِلَىَّ شِبْراً، تَقَرَّبْتُ إِلَيْهٍ ذِراعاً، وَإِذا تَقَرَّبَ إِلَىَّ ذِراعاً، تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ باعاً.»
[١]: (هر گاه بنده، ملاقات با من را دوست داشته باشد، من نيز ملاقات با او را دوست مى دارم؛ و هنگامى كه در نَفْس خود و در نهان مرا ياد كند، من نيز در نفسم او را ياد مى كنم؛ و هر زمان كه در جمعى به ياد من باشد، من نيز در جمعى بهتر از ايشان او را ياد مى كنم. و هر گاه به اندازه يك وجب به من نزديك شود، به قدر يك ذراع [از آرنج دست تا نوك انگشت وسط]، به او نزديك مى شوم، و اگر به اندازه يك ذراع نزديك گردد، به اندازه يك باع [درازى دو دست] به او نزديك مى شوم.).
و يا آنكه مى خواهد بگويد: هر آن سالكى كه دوستان خدا (انبياء و اوصياء.
[١] - الجواهر السّنيّة، باب ١١، ص ١٦٢.