جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١١٧ - غزل ٢٥٥ نقدها را بود آيا كه عيارى گيرند

اغواى بنى آدم گرفت، گفت: «وَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ»[١]: (و همانا همه آنها جز بندگان مُخلَص و پاكت را گمراه خواهم كرد.- حضرت دوست به او فرمود: نه تنها به مخلصين، بلكه به آنان كه سر بندگى در پيشگاهم سائيده باشند، قدرت اغواء نخواهى داشت؛ كه: «هذا صِراطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ، إِنَّ عِبادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطانٌ»[٢]: (اين راهى است كه بر من استوار است، همانا تو هيچ تسلّطى بر بندگانم ندارى.)

حال كه نا اهلان از انكار حقايق باك ندارند، شايسته است كه اهل دل و كمال امر خويش را از آنان مخفى بدارند و در ظاهر رويّه اى چون زهّاد، اختيار نمايند، تا از خطرات ملامتهاى بدگويان برهند.

و يا مى خواهد بگويد: حال كه شيطان با گرفتن اختيار تام از حضرت دوست، بنا دارد همه را از ديدار و انس با محبوب باز دارد، و ما را هم كمالى حاصل نشده تا بر او غالب آييم، پس خوب است با مشكلات روزگار هجران، كه ناشى از پيروى وسوسه‌هاى اوست، بسازيم، تا شايد روزى چشم دل به ديدارش بگشاييم.

و يا معنى بيت اين باشد: حال كه مدّعيان دروغين عشق به محبوب، شرمى از اظهار ادّعاى آن ندارند، خوب است كه عشّاق حقيقى از تظاهر به اين امر خوددارى كنند.

آنان كه طالب تواند، عمرى سر راه اوليائت را گرفته و به آنان التجا نموده تا.

[١] - حجر: ٣٩ و ٤٠.

[٢] - حجر: ٤١ و ٤٢.