درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٣٩٠ - جامعه اسلامى شايسته منت است

صلوات اللَّه عليهم مورد رحمت و فضل قرار گرفته‌اند و هرگز نخواهند اين حقيقت را درك نمود.

از سياق آيات كريمه استفاده مى‌شود كه هر مورد كه سياق آيه مبنى بر منّت و تفضل است گر چه ظاهر آيه بطور اطلاق باشد ولى برحسب حقيقت فقط متوجّه جامعه اسلام و مكتب قرآن است و منافات ندارد كه آن منّت و تفضل بطور تبع عموم ملل بيگانه را نيز شامل باشد و بطور عموم جوامع بشرى از آن نعمت و منّت و فضل برخوردار باشند از نظر نظام اتم كه بايد اين گونه نعمت كه اساس حيات است بطور فضل جوامع بشرى را فرا بگيرد.

وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ‌ و الصلاة و السّلام على‌ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ‌ و آله الطاهرين و اللعن الدائم على اعدائهم اجمعين و السّلام الدائم على ملك الموت.

(و الحمد للَّه زنة عرشه) در كتاب كافى عن ابى الحسن عليه السّلام ان اللَّه ارادتين و مشيتين ارادة حتم و ارادة عزم و مراد از اراده ذاتى و اراده فعلى است.

علم بصلاح و ادراك فعل ملائم و صالح و علم عين ذات قدس است و زائد بر ذات نيست بلكه آن نفس ذات است يعنى علم ذات قدس بنفس ذات كبريائى بدون انضمام زائد علت و سبب تأثير است و اينكه ذات او فعليت اقتضاء و تمام تأثير و مؤثر است بدون نياز بضميمه اين اراده ذاتى است كه عين ذات قدس است در مرتبه ذات كبريائى و ديگر اراده در مرتبه فعل و اثر كه عين حادث بحدوث فعل و آن زائد بر ذات كبريائى است و عبارت از ابداع و افاضه وجود است بموجودات و اعيان و بماهيات امكان.

خلاصه بر اثر اراده مقام كبريائى دو مرتبه است اراده‌ئى كه عين ذات قدس است و آن اراده ازلى ذاتى است و ديگر اراده فعل است و عبارت از ابداع و افاضه وجود است كه زايد بر ذات قدس است و حادث بحدوث اثر و فعل است.