منافات ندارد كه ارواح قدسيه و ذوات طاهره رسول صادع صلى اللَّه عليه و آله و اوصياء طاهرين عليهم السّلام و ساير انبياء و رسولان و شهداء و صديقين حيات اختصاص نيز بر حسب مقام هر يك داشته باشد و آن حيات حقيقى اختصاصى و از شئون‌ فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ باشد كه نورانيت و مقامى بالاتر و بغير قياس خواهد بود و هرگز قابل درك طبقات اهل ايمان و دانشجويان مكتب قرآن نخواهد بود از نظر اينكه ارواح قدسيه نظرى بالاصاله بنعمتهاى زياده بر تصور جسمانى مانند قصور و بساتين و غلمان ندارد.

و آيه كريمه‌ لَهُمْ ما يَشاؤُنَ‌ نفوذ اراده هر يك از ساكنان جوار رحمت است كه ظهور قدرت و علم آنان مى‌باشد بديهى است كه قدرت و علم در قيامت ظهور اعمال صالحه و قيام باداء وظايف الهى است و همه آثارى از نيروى ظهورى ايمان و تقوى مى‌باشد.

و نتيجه آنست كه حيات روح در قيامت بايمان و تقوى و صفاء و نورانيت خواهد بود و ساير نعمتهاى زياده بر تصور سيرت اعمال صالحه و اشراقات كه آثار ايمان و تقوى ميباشد و صلاح و شدت اعمال صالحه در دنيا نيز بر اساس شدت و قوه روح و صفاء نيروى تقوى خواهد بود بهمين قياس در عالم قيامت صلاح و كثرت نعمتها تابع قوت روح و صفاء و نورانيت و اشراق روح خواهد بود.

و نظر باينكه روح اهل ايمان و تقوى از نظر صفاء و نورانيت واجد حدى از مقام قرب بحريم قدس كبريائى است نائل برحمت و بسكونت جوار رحمت بوده و در اثر شدت و قوت و صفاء روح ساكن جوار رحمت نعمتهاى زياده بر تصور كه براى آنان مقرر شده تابع قوه و صفاء روح و پرتوى از آنان خواهد بود نتيجه اينكه اصل اصيل همانا قوه روح و شدت صفاء آن و عبارت از كمال قرب آن بحريم ساحت ربوبى است و بهترين نعمت همانا تقرب و رحمت و رضوان است كه اصل و ريشه همه نعمتها خواهد بود و تفاوت نعمتهاى زياده بر تصور هر يك از ساكنان جوار رحمت بر اساس صفاء و نورانيت روح و قرب او بحريم قدس است و لازم سكونت روح هر يك از ساكنان رحمت آنست كه نعمتهاى زياده بر تصور كه براى آنان آماده مى‌شود در اثر شدت و ضعف و پرتو روح ايمان و قوه روح ساكنان جوار رحمت خواهد بود.

نتيجه آنست كه مفاد آيه كريمه‌ لَهُمْ ما يَشاؤُنَ‌ آنست كه هر يك از