درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٣٦٩ - لازم آفرينش عود است
و وجودى است زيرا طيران عبارت از سير وجودى ما فوق طبع است هم چنان كه حركات ظاهرى مستند باعضاء و جوارح ظاهرى است هم چنين سيرت و حقيقت عمل مستند بروان است باينكه در اثر عمل اختيارى روح و روان او سير معنوى نموده و مرتبه وجود و جوهر روح او تحول و تبدل يافته و از آن تعبير بحركت جوهرى وجودى مىشود و در اثر تحول كه بر روح عارض مىشود صورت و فعليت آن نيز تحول و تبدل خواهد يافت و از طريق عقيده و عمل جوارحى و خلقى سيرت حقيقى و نهفته هر فردى بظهور ميرسد از سير و حركت جوهرى تعبير بطاير شده كه گريبانگير انسان خواهد بود به مناسب آنست كه كمال قدرت را هر لحظه بكار ميبرد و هيچ گونه رادع و مانعى براى هر عمل كه بخواهد اقدام نمايد تصور نميرود قوله: آيه سَنُقْرِئُكَ فَلا تَنْسى بيان موهبت وجودى و وعد و اعلام آنست كه آيات كريمه قرآنى و الفاظ و كلمات كريمه را با محتويات و بطون آنها به قلب رسول صادع صلّى اللَّه عليه و آله خوانده و القاء مىشود بديهى است اقراء خواندن و اعلام و القاء وجودى آيات كريمه باسرارها و حقايقها به قلب رسول صادع خواهد بود و اقراء صفت فعل ساحت كبريائى و مورد موهبت وجودى روح قدس صادع است كه هر لحظه بطور تجدد فيوضات نورانى و علمى حضورى از مقام كبريائى به قلب رسول صادع صلّى اللَّه عليه و آله افاضه مىشود و لازم سعه وجودى فيوضات و القائات آيات كريمه بحقايقها و اسرارها و بطونها آنست كه ساير معلومات و كليات عقليه و نفسيه نيز مندك در سعه وجودى حقايق قرآنى باشند يعنى در اثر سعه حقايق و بطون و اسرار قرآنى همه كليات عقليه و جزئيات متبدله را شامل مىشود و چيزى از سعه قوه قدسيه خارج نخواهد بود.
بر اين اساس همه علوم كلى و خارجى و جزئى منطوى و بطور جمعى مورد القاء به قلب رسول صادع اسلام خواهد بود در نتيجه قلب نورانى و قدسى رسول صادع در حد همه اقسام معلومات و حقائق و كليات و جزئيات و حوادث خواهد بود ولى