درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٣٢٦ - الحديث الثامن عشر و هو الرابع و السبعون و المائة

الروايات‌

قياس ابليس هنگام امر خدا بسجده آدم‌

الحديث الثامن عشر و هو الرابع و السبعون و المائة

عن احمد بن محمد عن الحسن بن على بن يقطين عن الحسين بن نباح عن ابيه عن ابى عبد اللَّه (ع) قال‌ ان ابليس قاس نفسه بآدم فقال‌ خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ‌ فلو قاس الجوهر الذى خلق اللَّه منه آدم بالنار كان ذلك اكثر نورا و ضياء من النار.

شرح راوى گويد امام صادق عليه السّلام فرمود ابليس هنگام امر او بسجده به پيشگاه ساحت كبريائى خود را بآدم قياس نمود و عرض نمود مرا از آتش آفريده و خلق فرموده‌اى و آدم را از آب و خاك و چنانچه جوهر روانى و روح قدس آدم را با آتش قياس مى‌نمود هرگز قابل قياس نبود زيرا روح آدم نور محض با روشنائى آميخته با تيره‌گى آتش هرگز تناسبى نخواهد داشت.

انسان مركب از دو جوهر است بدن عنصرى كه از خاك و آب و عناصر صورت گرفته است و ديگر كه روح قدس و مجرد و نورانى كه از عالم امر است و هنگامى كه روح مجرد به جنين تعلق بيابد گر چه آغاز بشر عادى صرف محض بوده و در اثر استعداد و زياده بر تصورى كه در كمون نهفته دارد بمقاماتى‌