درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٣٢٣ - صفات متقابل بسيط عين ذات است
بالعرض از نظر اقتضا الهى ضلالت و غضب و تيرهبختى خواهد بود هم چنين صفت معز اولياء صفت وجودى و ذاتى است و لازم آن مذل الاعداء خواهد بود كه بالعرض مذلت آنان از نظر قضا الهى تحقق خواهد يافت.
بهمين قياس صفت محيى الارواح و مميت الاجسام كه در اثر قبض روح اهل ايمان احياء روح است و به نشئه حيات شهودى و حيات برزخى انتقال خواهد يافت ولى لازم اين احياء روح اهل ايمان اما نه بدن عنصرى و اجزاء آن خواهد بود كه در اثر قطع رابطه و تدبير روح از بدن عنصرى و عبارت از اماته بدن است كه به كنارى افكنده شده است.
خلاصه اسماء و صفات متقابل حق تعالى با كثرت آنها و تعدد و تكثر مظاهر آنها همه منتهى به واحد حقيقى و وجود بسيط خواهد بود و هرگز سبب صفات و يا تعدد و تكثر آثار آنها نخواهد بود و بغير از طريق صفات ذاتى و عرضى نميتوان وحدت و بساطت حقيقى ساحت كبريائى را تثبيت نمود و گر نه سبب انثلام توحيد بوده و شوب بساطت كبريائى به تعدد و كثرت خواهد بود.
بر اين اساس نيز يگانه گوهر آفرينش كه از حريم كبريائى منبعث و بر عوالم امكان پرتو افكنده و اشرف از موجودات و واسطه فيوضات ابدى كبريائى است همانا وجود مقدس و روح منور صادع اسلام صلّى اللَّه عليه و آله است كه از فيوضات بعوالم براى ابد پرتو مىافكند كه كامل و مكمل و مستكمل براى ابد است و ربط محض و محض ربط و فقر محض بحريم قدس است و امكان او فقط سبب محض او است بدون اينكه وابسته بواسطهاى باشد و روح قدس او واسطه است كه از حريم قدس ربوبى فيوضات پى در پى عوالم امكانى را فرا بگيرد نتيجه آنست كه بساطت حقيقى ذات كبريائى عين صفات واجب و صفات متقابل است و از حريم كبريائى فيوضات منبعث مىشود و بتدريج و اشرف فاشرف عوالم امكانى را فرا ميگيرد.