درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٢٩٢ - الحديث الاول

و پيروى فطرت و واجد صفاى روح و مثال صورتهاى نيك در عالم برزخ خواهند بود و صورتهاى مثالى نيك اختصاص باهل ايمان دارد كه صورتهاى اعتقادى و اعمال صالحه آنان بصورت نيك و ملائم و نورانى حاضر و احضار خواهد شد و بدين جهت متنعم بنعمتهاى مثالى يعنى سيرت و صورتهاى عقيده و ايمان و اعمال صالحه خود خواهند بود.

و مقتصد مراد اهل ايمان و تقوى است كه واجد نيروى عقل جزء عملى و نيز عقل نظرى باشد.

و كمال قوه عقل عملى عبارت از امور كسى كه سبب انتظام معيشت و سعادت و نجات در آخرت باشد و مراد از كمال قوه نظرى علم بحق سبحانه و بصفات كبريائى او علم به معاد و آينده است.

هم چنان كه امير مؤمنان عليه السّلام ميفرمود رحم اللَّه امرء اعد لنفسه و اينكه پيوسته آماده عالم ديگر مرگ و برزخ و قيامت باشد و نيز پيوسته متوجه باشد كه از كجا آمده و بكجا آمده و بكجا خواهد رخت بر بست بالاخره متوجه باشد به كينونت و عوالم گذشته از مقام قضاء و قدر و هر آنچه بر او رو خواهد آورد پس از مرگ و هر چه از اعمال صالحه و طالحه كه از او سر زده است در مقام تدارك و جبران برآيد.

هم چنان كه كفار و بيگانگان در عالم برزخ محكوم تيره‌گى روح و روان ظلمانى و صورتها و سيرت اعمال و گناهان و محروميت از رحمت حق تعالى بوده بالاخره معرض مناظر هولناك و شعله‌هاى آتشين براى هميشه خواهند بود و از مقام انسانى نفسانى و ادراكى كفر و شرك و اعمال گناهان اهل كفر خواهد بود و آيه كريمه اين گروه را ظالم لنفسه معرفى نموده است و داراى دو مقام يكى مقام انسانى طبيعى و لوازم آن هستند و ديگر مقام روحى و روانى و ظلم اعتقادى و عملى و خلقى آنان مى‌باشد كه بطور اطلاق مشمول عنوان ظالم‌