درسهايى از فقه سياسى اسلام: اسرار، مناسك، ادله حج - صادقى تهرانى، محمد - الصفحة ٧٥
حرام است نه بر نائب، زيرا او محرم نشده تا زن يا مرد بر او حرام شود و محتاج به وسيله حليت گردد.
مسأله ٦- در حج يا عمره واجب اصلى: حجهالاسلام يا عمره الاسلام، يك نفر نمىتواند براى چند نفر و نه چند نفر براى يك نفر نيابت كنند، مگر در تك تك اعمالِ هر يك، كه مثلًا در صورت عذر يكى در طواف و نمازش و ديگرى در سعيش از او نيابت كنند.
ولى در حج يا عمره واجب قراردادى، اگر گروهى مشتركاً نذر كنند يك نفر را به نيابت خود به حج يا عمره بفرستند، يا يك نفر نذر كند، گروهى را به نيابت خود براى چند حج يا چند عمره بفرستد درست است، و نه آنكه اين گروه نائب در يك حج يا عمره براى يك نائب شركت كنند كه هر يك از اعمال را يك نفر انجام دهد.
مسأله ٧- در حج يا عمره مستحب يك نفر مىتواند از چند نفر مرده يا زنده يا مخلوط نيابت كند، كه مثلًا يك حج يا يك عمره به نيابت چند نفر انجام دهد، و نيز چند نفر مىتوانند از يك نفر در يك زمان حج يا عمره مستحبى و يا هر عمل مستحب ديگر انجام دهند.
مسأله ٨- اگر چند نفر در حج واجب از يك نفر نيابت كنند، در صورت اختلاف زمان، اوّلى به حساب واجب و بقيه به حساب مستحب مىآيند، و اگر همزمان باشند ظاهراً همگى به حساب واجب آمده و اشكالى هم ندارد.
مسأله ٩- اگر كسى را براى حجهالاسلام و ديگرى را براى حج مستحب، جهت يك نفر نائب بگيرند، آنكه احرامش جلوتر است حجهالاسلام و ديگرى مستحبى است، گرچه اوّلى نيت استحباب و دوّمى نيت وجوب كرده باشند، و اگر همزمان انجام شوند هر يك به نيت خود محسوب است.