درسهايى از فقه سياسى اسلام: اسرار، مناسك، ادله حج - صادقى تهرانى، محمد - الصفحة ٢٩٧
در بعضى اخبار تصريح است كه براى سواره كافى است پائين دو كوه سعى كند[١]، و شايد اين كفايت از استحباب بالا رفتن است كه براى توانايان و پيادگان مستحب مىباشد، چنانكه در بعضى اخبار كه بيان مستحبات سعى را مىكند بالا رفتن به اندازه يك قامت را براى ديدن كعبه مستحب شمرده است، و اكنون كه مىشود كعبه را از همان پائين ديد شايد بالا رفتن استحبابى هم نداشته باشد تا چه رسد به وجوب.
مسأله ٢- به حكم آيه و روايات واجب است سعى در محدوده ميان اين دو كوه باشد، كه اگر در اين ميان داخل مسجدالحرام يا خيابان طرف مقابلش بشود آن قسمت از سعى محسوب نيست و بايد جبران شود.
مسأله ٣- معنى هفت دور بودن سعى اين است كه از صفا به مروه يك، و از مروه به صفا نيز يك دور محسوب است، بنابراين چهار مرتبه از صفا به مروه و سه مرتبه هم از مروه به صفا مىروى و دور هفتم طبعاً به مروه ختم مىشود.
مسأله ٤- واجب است سعى از صفا شروع و به مروه ختم گردد، چنان كه خدا نيز صفا را به مروه جلو انداخته: «إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَهَ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ» و در خبر مشهور است كه آغاز كنيد به آنچه خدا آغاز فرموده، كه اگر به عكس كردى و به آخر رساندى باطل است، و اگر در صفا متوجه شدى همانجا نيت را تجديد كن و هفت مرتبه بگرد، و اگر از مروه شروع كردى و به مروه يا صفا ختم كردى كه هفت يا هشت دور مىشود، باطل است، و بالاخره بايستى هفت دور از صفا نيت و شروع به مروه ختم كنى، كه اگر عمداً يا سهواً از مروه شروع كنى باطل است،
[١] - چنانكه در صحيحه عبدالرحمان بن حجاج است كه از حضرت موسى ابن جعفر پرسيدم از زنانى كه سوار بر شتر يا حيواناتى ديگر بين صفا و مروه طواف مىكنند، آيا كافى است زير( كوه) صفا يا مروه بايستند؟ فرمود: آرى، طورى كه را بنگردند( وسائل، باب ١٧ سعى).