درسهايى از فقه سياسى اسلام: اسرار، مناسك، ادله حج - صادقى تهرانى، محمد - الصفحة ١٦٠
شاخههايش بيرون حرم است و پرندهاش بر شاخهاى برونى نشسته، مردى اين پرنده را مىزند، فرمود: اگر ريشهاش در حرم است واجب است كفاره اين صيد را بدهد».
مسأله ٣- اگر شاخه يا درختى را در حرم يا از حرم بكند در صورت امكان واجب است آن را به جاى خود برگرداند، چه محرم باشد يا نه، والا گناه كرده و قيمت آن را بايستى بدهد.
مسأله ٤- اگر برحسب معمول روى گياه حرم راه برود و بداند هم كه قسمتى از آن بريده يا شكسته مىشود جائز است، و همچنين است اگر حيوان خودش و از روى عمد حرام است.
اينها برخى از برخوردهاى زيانآميز انسان با گياه يا حيوان كه در زمره جدال است و اكنون جدال انسان با انسان!
٤- جدال انسان با انسان:
بطور كلى «جدال»: ستيزه و نزاع در آيه محرمات سه گانه و همهگانه احرام حرام است، و اين «جدال» كه به كلى در حال احرام ممنوع است در انحصال «لا والله و بلى والله» نيست، بلكه اين: راستش كمترين جدال و دروغش از بدترين جدالهاست، و به همين لحاظ هم در برخى از احاديث به عنوان تفسير جدال معرفى شده است، و احياناً هم «و سباب الرجل الرجل»: ناسزا به يكديگر گفتن، افزوده شده است، و از همين جا مىفهميم كه تفسير «فسوق» به دروغ به معنى انحصار نيست، بلكه بيان نمونهاى است معمولى كه نوعاً گريبانگريمان هست، و نيز تفسير «رفث» به همبسترى، كه همه اينها بيان نمونههائى از مجموعه چيزهائى است كه «رفث فسوق جدال» شامل آنهاست.