درسهايى از فقه سياسى اسلام: اسرار، مناسك، ادله حج - صادقى تهرانى، محمد - الصفحة ٣٨٢
آمد: قيمتهاى گوناگون اوّل دوم سوم را جمع كنيد و يك سومش را كه حد وسط است صدقه دهيد.[١]
اين حديث گرچه در مورد ناياب شدن قربانى است، ولى از آنچه كه گذشت به خوبى مىفهيم كه تلف شدن و مصرف نشدن قربانى به مراتب عذر مهمترى است از نبودن و يافت نشدنش، كه اگر مصرف قربانى در محدوده زمان و مكان مخصوصش امكان نداشت بايد پولش را همانگونه كه در اين حديث آمده صدقه دهد، البته در صورت امكان در همان عيد قربان و ميان بينوايان منى، و سپس روزهاى ديگر منى وانگهى تا آخر ذيحجه ميان فقراى حرم، و از آن پس بقيهاش ميان ساير فقراى مسلمين تقسيم شود، يعنى همان ترتيبى كه در تقسيم گوشت قربانى رعايت شود، و تقسيم پولهايش نيز رعايت گردد، زيرا درجه اوّل و عادى اطعام مستمندان از اين قربانىها، همان مستمندان كشور حجاند، و زيادهاش براى ساير مستمندان جهان اسلام.
اينجا چنانچه بخواهد رعايت احتياط كند بسيار بجاست كه به خانوادهاش سفارش كند كه روز عيد قبل از غروب در شهر خودش قربانى كنند و سپس غروب عيد خودش در منى حلق يا تقصير نمايد و پول قربانىرا به هم به همان ترتيب گذشته تقسيم كند.
مىتوان گفت همه شيعهها كه مىتوانند به اين فتوى عمل كنند لازم است براى حفظ حقوق فقرا را از قربانى كردن روز عيد در منى خوددارى نموده و به تكاليف گذشته عمل كنند، كه يا گوشت و يا لااقل پول اين هديه حج به مستمندان برسد، و خيلى هم بجاست كه هر چند نفرى براى شركت در عيد
[١] - وسائل الشيعه، ج ١٠، ص ١٧٢، ح ١- صدوق و شيخ طوسى هم اين است حديث را به سندهاى خود آوردهاند و اين باب ٥٨ در انحصار همين مطلب است.