درسهايى از فقه سياسى اسلام: اسرار، مناسك، ادله حج - صادقى تهرانى، محمد - الصفحة ٢٤
براى توضيح بيشتر به ترجمه تفسيرى آيه توجه كنيد: و براى خداست بر عهده «ناس»: مردمان «حجالبيت»: زيارت مخصوصه و مقصوده خانه خدا، بر آنان كه توانائى راهى به سوى آن دارند. راه مسافتى به سوى خانه و راه عملى براى انجام مناسك آن خانه، كه راه مالى و سلامتى بدنى و ديگر راهها نيز مقصود است و هر كه از اين پيمان الهى سرباز زند و انكار يا انكارش كند، پس خداى از جهانيان بىنياز است.
فرمود: راهى به سوى آن بتواند كه هم توانائى «حجالبيت» شرط است و هم توانائى پيمودن راه «حجالبيت» هر دو توانائى، چه عقلى و بدنيش، چه مالى و عرضيش، چه شرعى و عرفيش، همه و همه شرط وجوب «حجالبيت» است: پيمودن اين راه و انجام مناسك حج به وسيلهاى ممكن، اصل دومى است، و راه فقط اهلىاست به سوىآن و نه آنكه اصالتى در موضوع استطاعت داشته باشد.
استطاعت: فردى اجتماعى:
استطاعت كه توانائى حج است و نه توانگرى و ثروت دوگونه است: استطاعت اجتماعى كه بر «ناس» همه ناس است كه بايستى همه ساله گروهى چشمگير و كافى در اين كنگره بزرگ اسلامى: كشور حج شركت كنند، اين پايگاه و پناهگاه رمز وحدت و استقلال و قدرت، رمز هماهنگى و عزت و عظمت، اين! نبايد مهمل و خالى بماند، نكند استعمار كافر اين مركز اصلى اسلام را تحت نفوذ نهد چنانكه ... و اگر مردمان كعبه را ترك گويند، اين سفر پر أثر را سرلوحه سفرهاى خود قرار ندهند، بر زمامداران اسلام است كه آنها را به زيارتش وادارند، و اگر كسانى از شايستگانِ اين سامان تهىدستند و يا بيمار و يا