خدا كه نفرمود اگر فقرا حاضر بودند بهره‌دارند فرمود: «وَ أَطْعِمُوا الْبائِسَ الْفَقِيرَ» اطعام كنيد بدحال شكسته را، و تو كه خوشحال و درسته‌اى با اين وسائل راحت به سختى خود تو را به منى مى‌كشى، چگونن انتظار دارى بدحال و شكستگان همگى خود را به منى رسانند تا گوشتى نصيبشان گردد! نه! تو موظفى به آنها برسانى، و اگر نتوانى حق قربانى كردن در آن روزهاى محروم كننده را ندارى.

اينجا پرسشى فقهى و همگانى است كه: اكنون كه قربانى‌هاى منى هزاران برابر مصرف فقراى منى است چه بايد كرد؟ در صورتى كه امكان خارج كردن زياده بر مصرف هم نيست! آيا مثلًا نود درصد قربانى نكنيم، پس چگونه از احرام برون شويم، يا قربانى كنيم، كه برحسب اين ادله نه جائز است و نه كافى؟!

جواب اين است كه نه قربانى از نظر زمان در انحصار عيدقربان و يا سه چهار روز منى است، كه برحسب نصوص در صورت عذر مى‌توانى تا آخر ذيحجه قربانى كنى، و نه حتى از نظر مكان در انحصار منى است، كه لااقل در صورت اضطرار تمامى حرم قربانگاه است، چنان‌كه در خبر صحيح است از حضرت صادق (ع) كه قربانيش را در مكه انجام داد، گفتند: چطور در خانه قربانى فرمودى؟ فرمود: «همه مكه قربانگاه‌است».[١]

اينها نمونه‌هائى است كه به خوبى مى‌نماياند: ركن قربانى كشور حج سير كردن گرسنگان است، حتى اگر روز عيد، يا سه چهار روز منى، يا در خودِ منى،

[١] - وسائل الشيعه، جلد ١٠، ص ٩٢، ح ٣.