درسهايى از فقه سياسى اسلام: اسرار، مناسك، ادله حج - صادقى تهرانى، محمد - الصفحة ٣٦٧
اينجا مىبينيم قربانى شتر تنها در سه زاويه براى ما تسخير شده و ديگر هيچ، كه اگر هر يك نباشد گوئى هيچ نيست، و دست كم حق نداريم به گونهاى دگر قربانيشان كنيم:
١- «جَعَلْناها لَكُمْ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ» از نشان دهندههاى دقيق روح فداكارى در راه خداست، كه هماه راه شايسته انسان است: راه بندگى خدا و مصلحت انسان، چنانكه گذشت.
٢- «فَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْها صَوافَ» پس اكنون كه از شعائرالله است بايستى به نام خدا قربانى شوند.
٣- «فَإِذا وَجَبَتْ جُنُوبُها فَكُلُوا مِنْها وَ أَطْعِمُوا الْقانِعَ وَ الْمُعْتَرَّ»: پس چون به پهلو افتادند، از گوشتشان بخوريد و به مستمندان بخورانيد همين و ديگر هيچ كه: «كَذلِكَ سَخَّرْناها لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ» اينگونه اين حيوانات را در اختيارتان نهاديم كه: مورد بهرهبردارى و بهره دادن نهيد شايد شكر كنيد اينگونه! نه به گونهاى ديگر كه: گوشتهايش را هدر دهيد و اين هديه پر بركت را از صاحبانش دور سازيد! مراعات اين سه جهت كه همهاش از شعائرالله است اين خود در هر سه زاويه تقواى الله است كه «لَنْ يَنالَ اللَّهَ لُحُومُها وَ لا دِماؤُها»: هرگز نه گوشتهايش به خدا رسا است و نه خونهايش «وَ لكِنْ يَنالُهُ التَّقْوى مِنْكُمْ»: تنها پرهيزكاريتان به او رسالت، كه: اين قربانى سهگانه سه جانبه براى خداى يگانه از شعائرالله، تقوى الله است «كَذلِكَ سَخَّرَها لَكُمْ»: اينگونهشان تسخيرتان كرده نه به گونهاى، كه ذكر دو بخش نخستين از اين شعائر الله صرفاً معنوى و آموزشى و باريكبينى است، و توده مردم را از آن دو چندان بهرهاى نيست، كه تنها جنبهشان الهى است، (اسرار حج ٢٤) و از يك سوى ديگر، مادى پرمعنى: خدا خواسته و خدا مردمى است،