مسأله ٣- اگر خانواده‌اش به هنگام حج از ساكنان مكه نيستند، چنانچه خودش هم آن وقت ساكن نيست حجش تمتع، و اگر خودش ساكن است و عنوان مجاورت ندارد، بلكه به طور موقت گرچه چند ماهى آنجا مانده، باز هم تمتع است، ولى اگر خانواده ندارد، يا در مكه ساكن نيستند فقط در زمينه‌اى حجش تمتع است كه به هنگام حج دور بوده و يا اصولًا از ساكنان مكه محسوب نيست: آنكه از حاضران حرم نيست.

مسأله ٤- هر كه به قصد مجاورت يك سال يا بهتر دو سال در مكه بماند حكمش آن دو حج ديگر است چه خانواده‌اش نيز ساكن آنجا باشند يا نباشند، ولى اگر به قصد توطن بماند از همان اوّل حكمش آن دو و ديگر است.

مسأله ٥- اگر دو وطن دارد كه يكى مكه است و ديگرى دور از مكه و در هر دو خانواده‌اى دارد و معمولًا نزد هر دو نيز هست بايستى مراعات حكم منزلى را بكند كه بيشتر سال در آنجاست‌[١]

مسأله ٦- آنانكه دورند مى‌توانند حج استحبابى قرآن يا افراد انجام دهند، ولى تمتع افضل است، و آنكه نزديك است بهتر است حج تمتع را اگر استحبابى است انجام دهد.

[١] - وافى، ج ٢ ٢، ص ٧٥، زراره از حضرت باقر( ع): اگر خانواده‌اى در عراق و خانواده‌اى هم در مكه دارد بنگرد غالباً نزد كدام است كه حكم همان را بايستى منظور دارد.

از اينجا پيداست كه مناط اين حكم، بود و نبود خود اوست و ذكر« اهل» در آيه به حساب اين است كه انسان طبعاً نزد اهلش زندگى مى‌كند.( اسرار حج ٧).