مسأله ٢٥- در نيابت حج يا عمره يا هر واجبى ديگر كه وصيت كرده يا نكرده لازم است رعايت شأن و موقيعت ميّت را بكنند، كه اگر جج بلدى و به وسيله كسانى معين موافق شأن اوست، هر اندازه هم كه باشد از اصل مال منظور مى‌شود، گرچه پاى صغير يا وصيت ديگرى هم در ميان باشد، كه احترام مؤمن در زندگى و مرگش يكسان است.

چنانكه اگر نيابت گران‌تر از شأنش بگيرند زياده‌اش از ثلث مال است.[٢]

مسأله ٢٦- اگر ندانيم حج يا عمره يا واجبى ديگر برعهده ميت است ورثه وظيفه‌اى نسبت به او ندارند، چنانكه در مستطيع بودنش شك داشته باشند و اگر واجب الحج بوده و ندانيم انجام داده يا نه بايستى نيابت گرفته شود.

مسأله ٢٧- اگر حج افراد برعهده او بوده ولى مالش تنها براى يكى از دو واجبش. حج افراد با عمره مفرده كافى است، طبعاً حج مقدم است وإلا چاره‌اى به جز عمره مفرده نيست، ولى اگر حج تمتع برعهده او بوده و مالش براى هر دو واجبش كافى نيست، چون حج و عمره تمتع يك عمل محسوب است يكى از

[١] - بريد عجلى بسندى صحيح از امام صادق( ع) آورده كه درباره مردى پرسيدم كه مالى به امانت نزد من نهاده و مرد، وارثانش نيز از اين مال خبرى ندارند و حجه الاسلام هم نكرده، فرمود: از طرف او حج كن و زياده اشرار به وارثانش بده.

قدر متقين اين حديث طبعاً مورد عدم اطمينان به وارث است و اجازه حاكم شرع نيز احتياط است

[٢] - در صورتى كه به اندازه اين زيادى از ثلث مورد وصيت ديگرى نباشد مثلًا وصيت كرده كه در راه خدا مصرف شود.