مسأله ٢- اگر شخص مستطيع به نادانى يا غفلت از استطاعتِ خود در همان سال استطاعت حج نيابتى انجام داد بعيد نيست كه نيابتش درست باشد، زيرا استطاعت علمى نداشته، ولى اگر پيش از گذشتن وقت وقوف اضطرارى عرفات متوجه شد واجب است براى خود نيت حج افراد كند و پس عمره مفرده‌اى هم انجام دهد، ولى ظاهراً كافى از حجه‌الاسلام تمتعش نيست و نيابت هم باطل است، مگر آنكه پيش از وقوف عرفات فرصتى براى عمره تمتع داشته باشد كه واجب است عمره و حج تمتع خودش را انجام دهد.[١]

و اگر دانسته حج نيابتى انجام داد به هيچ حسابى نمى‌آيد، كه هم حجه‌الاسلام برعهده اوست و هم ضامن اجرت نيابت است، مگر در زمينه‌اى كه بتواند حج تمتع خود را انجام دهد كه فقط ضامن اجرت نيابت خواهد بود.

مسأله ٣- وقوف عرفات و مشعرالحرام و همچنين ماندن شب‌هاى يازدهم و دوازدهم در منى و نيز حلق و تقصير نيابت بردار نيست، با اين تفاوت كه در صورت عدم امكان و قوانين اعم از اختيارى و اضطرارى محكوم به حكم مصدود يا محصور است، كه يا به همان وظائف اين دو اكتفا مى‌شود يا حج را بايستى تجديد كرد، ولى اگر از بيتوته منى عاجز باشد يا كفاره واجب است يا در صورتى كه در مسجدالحرام مشغول عبادت باشد گرچه هم بدون عذر چيزى بر او نيست.

[١] - بعيد هم نيست كه اين حج افراد چون اضطرارى بوده از حج تمتع كافى باشد چنانكه از اطلاق احاديث بدست مى‌آيد.