و چنانچه پس از انجام سعى دانست كه طواف را تكميل نكرده برحسب قاعده لازم است سعى را پس از تكميل و تكرار طواف مجدداً انجام داده و تقصير را نيز تكرار نمايد.

٦- اگر طواف نساء را پيش از سائر اعمال حج يا عمره مفرده انجام داده ظاهراً در هر صورت بايستى تكرار كند،[١] و اگر هم خودش نتوانست يا به مسافرت رفته و نمى‌تواند يا مشكل است برگردد براى آن نائب بگيرد.

و اصولًا قاعده كلى در اعمال حج و عمره مراعات ترتيب است گرچه در صورت جهل يا سهو يا نسيان باشد، مگر در بعضى از موارد كه مورد نص است، مانند نماز طواف و واجبات روز عيد، و همچنين شروع به سعى پيش از تكميل طواف، و طواف حج پيش از حلق يا تقصير.

و به استثناى نماز طواف قبل از تكميل بقيه اعمال به ترتيب معين قاعده در حال احرام مى‌ماند، و براى جبران ترتيب بايستى اگر لباس احرام را كنده مجدداً بپوشد، مگر آنكه پوشيدن مجددش وقت بيشتر يا برابر با وقت عملش بخواهد.

و بعيد هم نيست با اطلاق «لاحرج لاحرج» در مورد سؤال از رسول الله (ص) كه ظاهراً تمامى اعمال حج بوده است‌[٢] حكم در تمامى مواردى كه تكرارش زحمت و مشقت است يكسان باشد، مگر در چند موردى كه منصوص است.

[١] - چنانكه در كافى، ج ٤، ص ٥١٢، از حضرت رضا( ع) است كه در مورد سؤال دو مرتبه فرمود:« سعى نيست مگر قبل از طواف نساء» بنابراين اعمال پيش از سعى در اين حكم اولى است

[٢] - چنانكه جميل بن دراج از حضرت صادق( ع) مى‌پرسد: مردى خانه را زيارت مى‌كند پيش از سرتراشيدن؟ فرمود:« شايسته نيست مگر فراموش كرده باشد» سپس فرمود گروهى عيد قربان خدمت رسول الله( ص) رسيدند و گفتند سرتراشيديم پيش از قربانى و بعضى گفتند سرتراشيديم پيش از رمى، چيزى باقى نگذاشتند كه شايسته تأخير است، مگر آنكه جلو انداخته بودند، فرمود:« حرجى نيست» و اين جز استنادى به آيه نفى حرج نيست، بنابراين در انحصار موارد حرج خواهد بود، چه حرج خواهد بود، چه حرج و مشقت مالى يا حالى يا وقتى و يا هر حرج و مشقتى ديگر باشد.