٥- اگر سعى را پيش از طواف انجام داده واجب است پس از انجام طواف تكرارش كند،[٢] و اگر ندانست و تكرار نكرد برحسب حديث با خونى جبرانش كند،[٣] و سپس حلق يا تقصير را انجام دهد، و اگر هم تقصير كرده تكرارش كند.

ولى چنانچه داخل طواف شده و هنوز به پايان نرسانده از روى سهو يا نادانى به سعى پرداخت برحسب اطلاق اسحاق‌بن عمار اگر در حال سعى است بايستى رهايش كرده و از هر جا كه ناقص گذاشته تكميلش كند[٤] چه از نصف گذشته بود يا نه، ولى از لحاظ آنكه اين حديث سند معتبرى ندارد دست كم لازم است در انحصار جائى باشد كه از نصف طواف گذشته، و مقتضاى احتياط اين است كه در هر دو صورت گذشتن و نگذشتن از نصف طواف را تكميل و سپس تكرارش كند، و پس از هر يك دو ركعت نماز طواف انجام دهد و سپس سعيش‌

[١] - فقيه، ج ٢، ص ٥٠٦، ح ٣٠٩١

[٢] - فقيه، ج ٢، ص ٤٠٧، ح ٢٨٣١، معاويه بن عمار از حضرت صادق( ع)

[٣] - وسائل الشيعه، باب ٦٣ طواف خبر معتبرى است از حضرت صادق( ع)

[٤] - من لا يحضره الفقيه، ج ٢، ص ٤٠٤، ح ٢٨٢٤، از اسحاق‌بن عمار است كه به حضرت صادق( ع) عرض كردم: مردى طواف كرد و سپس مشغول سعى شد در اين ميان يادش آمد كه مقدارى از طواف را كم گذاشته، فرمود: برگردد طوافش‌را تمام كند و سپس سعيش را تكميل نمايد، گفتم: پيش از طواف مشغول سعى شد؟ فرمود: طواف كند و سپس سعى را از سر بگيرد، گفتم: فرق ميان اين دو چيست؟ فرمود: اوّلى مقدارى طواف كرده و دوّمى اصلًا داخل طواف نشده است.