درسهايى از فقه سياسى اسلام: اسرار، مناسك، ادله حج - صادقى تهرانى، محمد - الصفحة ٤٥٤
حساب نياورد و سال ديگر هم حج را تجديد كند، گرچه اصولًا دليل قابل اعتمادى بر عدم صحت اين حج با تغيير نيت نداريم.
ولى اگر تغيير نيت از روى عذرى باشد بىاشكال صحيح است، مثل اينكه كسى شما را براى حج تمتع نائب بگيرد و پس از آنكه عمرهاش را انجام دادى از پرداخت اصل پول مقرر يا تمامش خوددارى كند، اينجا بر شما واجب نيست نيابت را تكميل كنيد، و همچنين است در تمام مواردى كه شما حق فسخ نيابت را به جتى از جهات داشته باشى، كه مىتوانى به نيت ديگر مجدداً عمره تمتع انجام داده و حجش را هم به همين نيت دوّمى به جا آورى.
اين در حج تمتع ولى اگر در حج قرآن يا افراد عمره مفردهاش را قبلًا به نيتى انجام دادى مىتوانى حجش را به نيت ديگر بياورى و سپس عمره مفرده ديگرى به همان نيت حج انجام دهى و بىاشكال صحيح است، زيرا دو عبادت مستقل مىباشند، كه اگر عمداً هم يكى از اين دو را ترك كنى ضررى به صحت آن ديگرى ندارد به شرط آنكه در همان سال انجامش دهى.
مسأله ٩- در مواردى كه چيزى از اعمال حج يا عمره ناقص مانده و او هم از كشور حج بيرون رفته و اين عمل هم قابل جبران است واجب است در صورت امكان زود يا دير برگردد و عملش را تكميل كند، و اگر اصلًا نتواند برگردد، يا به حرج و مشقت زياد بيفتد، يا پس از مدتى قادر بر برگشتن است ولى ماندن در حال احرام در اين مدت زياد براى او قابل تحمل نيست، در اين احوال مىتواند براى تكميل عملش نائب بگيرد و كافى است.
مسأله ١٠- اگر خودش در مكه است و به گمان اينكه نخواهد توانست مثلًا طواف كند و يا عملى ديگر از مناسكش را انجام دهد، چنانچه پيش از تنگ شدن وقت نائب گرفت و بعداً براى خودش ممكن است واجب است خودش انجامش