مسأله ٣- اگر از فرستادن هدى هم ممنوع شد يا عذرى داشت كافى است همان‌جا كه گرفتار شده بكشد و بعداً حلق كند، و اگر آنجا هم نمى‌تواند يا اصولًا امكان مالى ندارد در صورت اوّل حلق را تا پس از قربانى تأخير كند و در صورت دوّم فقط همان حلق كافى است.

مسأله ٤- اگر فقط از مناسك منى ممنوع است نه از وقوفين و نه از مكه، در صورت امكان برايم ناسك منى نائب بگيرد، جز در حلق كه بايستى خودش انجام دهد، البته پس از آنكه نائبش قربانى كند، و چنانچه از قربانى هم معذور است همان حلق كافى است، و اگر نتواند براى مناسك منى نائب بگيرد ظاهر اطلاق آيه اين است كه همان حلق پس از هدى كافى است، و بعداً اعمال مكه را نيز انجام دهد، و چنانچه از اعمال مكه هم ممنوع يا معذور شد در صورت امكان نائب بگيرد، والا برحسب اطلاق آيه حصر همان هدى و حلق براى او كافى است.

مسأله ٥- اگر به مكه رفت و از برگشتن به منى براى بيتوته و رمى‌هايش ممنوع شد حجش درست است، و در صورت امكان براى رميش امسال و اگر نشد سال ديگر نائب بگيرد و كافى است.

در هر صورت از اطلاق آيه چنان مى‌نمايد كه در تمامى مواردى كه مانعى خارجى از ادامه حج يا عمره پيش آيد وظيفه همان است كه گذشت.

مسأله ٦- در همه موانع محرم با انجام اين وظائف به كلى از احرام خارج و زن هم بر او حلال مى‌شود به جز مانع بيمارى كه برحسب احاديث حلال نمى‌شود مگر در بعضى موارد چنان كه خواهد بود.