گرچه جز اندازه واجب وقوف نيست، و منافاتى هم ندارد، ولى چنان‌كه گفتيم كسى كه نمى‌خواهد نمازش را اوّل وقت بخواند به احتياط شديد اگر عذرى ندارد از همان اوّل ظهر بايد وقوف كند گرچه دليلى بر وجوبش نداريم.

مسأله ٣- خيلى به جاست كه نماز ظهر و عصر را يك جا در مسجد نمره يا مسجدالحرام بخواند به‌طورى كه بتواند تا يك ساعت بعد از ظهر به عرفات برسد و همين اوّل وقت حتى عرفات است و آخر وقت واجبش مغرب شرعى است، و بهتر است نماز مغرب و عشاء را به مشعرالحرام تأخير اندازد، گرچه برحسب روايات تا ثلث شب هم باشد كه به اندازه ممكن فريضه روز و شب ميان وقوف روز و شب تقسيم شود، ولى اگر بخواهد پاسى از شب را در عرفات بماند شايسته است مغرب و عشاءرا نيز در همان عرفات بخواند خصوصا اگر بترسد از ثلث شب بگذرد.

مسأله ٤- وقوف ركنى عرفات همين اندازه است كه گويند پاسى از اين مدت را در عرفات ماند، البته در حالت بيدارى و هشيارى، چه ايستاده باشد چه نشسته چه سواره و چه هر جور ديگر، فقط بودن در عرفات در حالت بيدارى و هشيارى، كه اگر بقيه‌مدت را نبود يا خواب يا بى‌هوش بود، در صورت آخر بى‌اشكال است و در صورت اوّل اگر معذور نباشد فقط ترك واجب كرده، و در بعضى موارد حجش باطل است يا بايد كفاره بدهد.

مسأله ٥- اگر وارد صحراى عرفات باشد و بى‌درنگ راهش را تا آخر صحرا ادامه داد و بيرون رفت معلوم نيست اين مقدار كافى باشد كه وقوف نيست، گرچه اگر به همين مدت توقف مى‌كرد كافى بود، يعنى وقوف ركنى را انجام داده بود، و شايد كمتر از اين مقدار در حال توقف هم كفايت نكند، و احتياط واجب اين است كه حداقل وقوف كنى در حال اختيار به اندازه‌ى است كه بتوان‌