درسهايى از فقه سياسى اسلام: اسرار، مناسك، ادله حج - صادقى تهرانى، محمد - الصفحة ٣٠٧
مسأله ٤- حلق چنان كه گذشت فقط تراشيدن تمام موهاى سر است، كه اگر صورتش را بتراشد نه تنها كافى نيست، بلكه در صورت عمد كفاره هم دارد و از احرام بيرون نمىرود، و اگر بعض سرش را بتراشد طبعاً جاى حلق را نمىگيرد، گرچه مخير ميان حلق و تقصير بوده.
و اگر در جائى كه حلق بر او واجب بوده قسمتى از سرش را بتراشد و بعداً هم قسمت ديگر را، چنانكه به نيت حلق بوده كافى است، ولى اگر به اين نيت نبوده كافى نيست، مگر آنكه لااقل قسمت دومش به نيت حلق باشد و تيغ يا ماشين را روى قسمتى هم كه قبلًا تراشيده بكشد، و براى قسمت اوّل در صورت علم و عمد كفاره هم دارد.
مسأله ٥- كوتاه كردن مو يا ناخن اندازه معينى ندارد، كه اگر به نيت تقصير همه ناخنها را كوتاه كنى و از همه موهاى سر و صورتت كوتاه كنى كافى و بلكه خيلى هم بهتر است، و اگر هم كمى از مو يا ناخن كوتاه كنى كافى است، تا آنجا كه بگويند كوتاه كرد، گرچه از يك ناخن يا از چند مو باشد، ميزان در همه حال صدق عرفى است.
مسأله ٦- پس از تقصير عمره تمتع به طور كلى تراشيدن همه سرخلاف احتياط است گرچه ظاهراً اگر يك ماه يا بيشتر بعيد قربان مانده، يا حلق بر او واجب نباشد بر حسب روايات مانعى ندارد.
مسأله ٧- فقط در احرام حج واجب است حلق يا تقصير در زمان و مكان معينى كه: روز عيد در منى انجام شود، و حلق يا تقصير عمره أعم از تمتع و مفرده، زمان و مكان معينين دارد، مىتواند در مروه يا مسجدالحرام يا هر جاى مكه يا بيرون مكه، همان روز سعى يا روز بعد يا چند روز ديگر حلق يا تقصير