درسهايى از فقه سياسى اسلام: اسرار، مناسك، ادله حج - صادقى تهرانى، محمد - الصفحة ٢٥٧
مسأله ١- آيا كعبه مورد طواف، از نظر ارتفاع، همين اندازه موجود است، كه بالاتر يا پائينتر از اين استوانه طواف صحيح نيست؟
برحسب اخبار كعبه ابراهيمى خيلى كوتاهتر از اين بوده و سپس دو مرتبه در طول تاريخ اسلامى ارتفاعش افزايش يافته، و برحسب اخبارى ديگر در طول همين استوانه كعبه تا آخرين اعمال آسمانيش، از بالا و پائين، همه و همه كعبه است، كه هرچه از قاعده سطحى كنونىاش پائين روى، يا از سطح فوقانىاش بالا روى، همهاش «مكان البيت» است: جايگاه خانه، و اين ساختمان كنونى، و آن ساختمان گذشته، هيچكدام «مكان البيت» نيست، گرچه از «مكانالبيت» است، و اينها ساختمانى است كه در «مكان البيت»: جايگاه خانه شده و نه آن كعبه مطاف در انحصار اين ساختمانهاى كنونى يا گذشته باشد.
بنابراين هندسه بيت استوانهاى است كه يك پهلويش نيم دائره حجراسماعيل، و سه پهلوى ديگرش ديوارهاى صاف است، اين از نظر سطحش.
ولى از نظر ارتفاع در شعاع همين اندازه كنونى سطحى از دو طرف بالا و پائين دو نقطه همه پهناى هستى را در بر دارد، كه «ضراح» كعبه فرشتگان در آسمان نيز بر حسب احاديث در ضمن همين استوانه نورانى قرار گرفته، و طواف آنان نيز بر «مكانالبيت» است.
و اين استوانه نورانى «مكانالبيت» همچون مدارى دو قطب جهان هستى را به هم دوخته است.
گرچه هر اندازه ب- «مكانالبيت» زمينى نزديكت شوى بهتر است، كه اين خود مطاف پيمبران و صديقان و صالحان، و از همه مهمتر مطاف خاتم پيمبران (ص) و أهلبيت گرامش بوده است.