درسهايى از فقه سياسى اسلام: اسرار، مناسك، ادله حج - صادقى تهرانى، محمد - الصفحة ١٩٠
وسارى است، چنانكه در خبر صحيح ابنبزيع از حضرت رضا (ع) آمده كه «محرم مىتواند زير سايه محملها راه برود» و برحسب خبر احتجاج رسول اكرم (ص) پياده زير سايبانها راه مىرفت، بنابراين حرمت زير سايه متحرك رفتن نيز در انحصار سواران است و شامل پيادگان نيست، گرچه اينجا نيز احتياط خيلى به جاست.
مسأله ٣- دانستيم آنچه بر محرم حرام است پناه متحرك گرفتن از آفتاب و باران و گرما و سرماست، آن هم در حالت سير سفرى به سوى انجام مناسك، كه فقط در حالت عذر و ضرورت براى مردمان حلال ولى موجب كفاره است.
اكنون ببينيم كدام آفتاب و باران و گرما و سرما مراد است؟ طبعاً آنكه عادى و خدا ساخته است كه تو يا ديگران موجب آن نشدهايد، و اكنون در راه خدا از خدا ساختهها نگريز، آفتاب آسمان، باران خدائى، گرما و سرماى عادى، كه پناه گرفتن از اينها آنگونه كه گذشت حرام است.
مثلًا هوا جورى است كه اگر پياده يا با وسيلهاى كند رو بروى سردت نمىشود، اما با ماشين كه به سرعت مىرود، اگر سرپوشيده نباشد سردت مىشود، اينگونه سرما كه خدائى نيست، بشرى است و تو و امثالت موجب آن شدهايد، مىتوانى از چنان سرمائى پناه گيرى، با وسيله سقفدار متحرك سفر تو را ادامه دهى، ماشين كشتى هواپيما و مانند اينها، البته در صورتى كه آفتاب و باران هم نباشد، گرما هم كه برحسب فرض ما نيست، كه شب است يا روز كه آسمان در راهت ابر است.
اينجا نه از آفتاب سايه گرفتهاى، كه سايه شب يا ابر كافى است، و نه از باران كه فعلًا نمىبارد، وئ نه از سرما كه فصل سرما نيست، و نه هم از گرما، پس اكنون سقف متحرك نه براى تو «استضلال» است، و نه پناه گرفتن از اينها.