إحقاق الحق و إزهاق الباطل - التستري، القاضي نور الله - الصفحة ٦٥٠ - الجو المحيط بظهور المهدي كما صوره أحد علماء المسلمين القدامى

بر هر نقطه از نقاط دايره حامل وصفى از اوصاف وجود دايره كامل مى‌شود و ما دام كه آن صفات به واسطه آن نقاط برنيايد وجود دايره به ظهور نمى‌آيد و ما دام كه نقطه منتها منطبق بر نقطه مبتداى دايره نگردد هر چند صفات دايره بواسطه نقاط به ظهور آمده ذات دايره كامل نيست، و آن منطبقه كه وجود دايره بدان كامل مى‌شود و او را نقطه ختم گويند و او في الحقيقة جامع جميع صفات نقاط است زيرا كه نقاط به وجود او اثر صفات خود ظاهر مى‌گردانند پس قبل از ظهور او صفات نقاط اثر ندارد و در مظهر او اثر صفات ظاهر است، پس او جامع جميع نقاط است زيرا كه به ظهور او صفات نقاط ظاهر مى‌گردد.

چون اين مقدمه معلوم شد بايد دانست كه نقطه ختميه در دائره نبوت حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم، و او جامع جميع صفات نقاط دايره است كه وجودات انبياء و مرسلين است و به وجود مبارك آن حضرت صفات جميع انبيا اثر دارد و ظاهر شد، و دايره نبوت بوجود آن حضرت تمام گشت و آن حضرت را محمد نام بود و معنى محمد مبالغه در ستوده شدن است زيرا كه چون آن حضرت جامع جميع صفات كمال باشد كه ايشان جامع جميع صفات كمال مخلوقاتند و جامعيت صفات كمال، مقتضى آن است كه نشاء حمد كه آن اظهار صفات كمال است در مظهر او بر وجه مبالغه واقع باشد و لهذا اسم مبارك آن حضرت هم محمد است.

و چون وجود حضرت مهدى (ع) نقطه ختميه دايره امامت و ولايت است هر آينه او جامع جميع صفات كمالات ائمه عظام خواهد بود بدين معنى اشارت فرموده كه اسم او مطابق اسم من باشد، كسى از اين سخن توهم نكند كه لازم مى‌آيد كه مهدى از سائر ائمه افضل باشد زيرا كه جامعيت اوصاف كمال لازم نيست كه موجب افضليت باشد بنا بر آنكه مى‌تواند بود كه هر يكى از اوصاف در افراد ائمه كمال و اشتدادى داشته باشد كه در مظهر جامع آن اشتداد نداشته باشد.