فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٤٢
ـ به اندازه دو قله (سبوى بزرگ).
ـ بيش از يك راويه (مشك بزرگ).
ـ هزار و دويست رطل. (٣٨)
ـ ششصد رطل.
اگر اندازه كر، اصلى اصيل بود و قاعدهاى مضبوط داشت، اين همه اختلاف در روايات ديده نمىشد و مانند تعداد ركعتهاى نماز، نزد عموم واضح و روشن بود؛ زيرا ابتلاى مردم به رعايت پاكى و نجاست بيش از ابتلا به نماز است.
مردم مدينه و حجاز، آب جارى و حوض نداشتند. اگر كر بودن، ملاك نجس نشدن آب بود، رعايت طهارت و نجاست براى آنها و اهل خشكى و باديه نشينان، بسيار دشوار مىشد، در حالى كه آنان مأمور به غسل، وضو، نماز، خوردن و نوشيدن چيز پاك بودند و رعايت آنها حرجى مىشد و با شريعت سمحه و سهله تنافى داشت و مىبايست از پيامبر(ص) و امامان(ع) در اين زمينه سؤال مىكردند، در حالى كه در اخبار چنين چيزى را نمىبينيم.
از اخبارى كه آورديم به دست مىآيد كه خداوند آب را پاك آفريده و هيچ چيز آن را نجس نمىكند مگر با تغيير يكى از اوصاف سه گانه آن و اين استثنا مفيد حصر است. ملاك طهارت آب، غلبه آن بر نجاست و ملاك نجسشدن آب، غلبه نجاست است. به عبارت چند روايت توجه كنيد:
ـ كلما غلب الماء ريح الجيفة.
ـ إن كان الماء قاهراً لها لايوجد فيه الريح.
ـ لابأس إذا غلب لون الماء لون البول.
تفاوتى ميان قليل و كثير نيست، اختلاف روايات در اندازه آبى كه چيزى آن را
(٣٨) وزن هر رطل عراقى ١٣٠ درهم است. (شرح لمعه، شهيد ثانى، تحقيق : محمد كلانتر، جامعة النجف الدينيه، ج١، ص ٢٥٥)