فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٨ - طلاق معلق و سوگند بر طلاق جعفر سبحانى
هرچند شرط آن محقق شود، تحقق نمىيابد، اما فقهاى اهل سنت معتقدند كه هرگاه شرطى كه طلاق دهنده بر زبان آورده، تحقق يابد، طلاق واقع مىشود. (١)
شيخ طوسى در خلاف فرموده است :
اگر مردى به همسرش بگويد: اگر فلانى بيايد تو مطلقه هستى، و او بيايد، طلاق واقع نمىشود. همچنين اگر طلاق را به شرطى يا صفتى كه در زمان آينده محقق مىشود مشروط كند، چنين طلاقى نه در زمان اجراى صيغه طلاق و نه در زمان تحقق آن صفت و شرط، واقع نمىشود؛ اما تمامى فقهاى اهل سنت گفتهاند چنانچه شرط تحقق يابد، چنين طلاقى صحيح است. (٢)
از آنجا كه اين مسئله از نظر ما مورد اتفاق است، به همين مقدار اكتفا مىكنيم. فقهاى ظاهريه نيز در اين مسئله با ما موافقند. ابن حزم - كه فقه او نماينده فقه ظاهريه است ـ مىگويد:
اگر مردى به همسرش بگويد: هرگاه اول ماه فرا رسد تو مطلقه هستى، يا اگر در صيغه طلاق وقتى را معين كند، طلاق نه در زمان اجراى صيغه و نه ابتداى ماه، واقع نمىشود. دليلش اين است كه نه قرآن و نه سنت، وقوع چنين طلاقى را تأييد نمىكند در حالى كه خداوند احكام طلاق را به ما ياد داده است ولى چنين طلاقى در آن احكام وجود ندارد، و قرآن مىفرمايد: كسى كه از حدود الهى تجاوز كند، به خويشتن ستم كرده است. (٣)
«سُبكى» گفته است:
امت،
(١) الانتصار، كتاب طلاق، مسأله ١٦.
(٢) الخلاف، جزء ٤، كتاب طلاق، مسأله ١٢.
(٣) المحلى، ج ١٠، ص ٢١٣، مسأله ١٩٧٠.