فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢١٠ - همراه با دانشنامه آثار فقهي شيعه - الدرّالمنضود خليل گريوانى
نوشته شده است، اما در واقع در برگيرنده يك دوره كامل فقه به صورت مختصر است. از اين رو، ابواب فقهىاى چون غصب، صيد و ذباحه، اطعمه و اشربه، حدود، قصاص و ديات را نيز ـ كه بحث نيّت و صيغه در آنها مطرح نيست ـ مطرح كرده است. بنابراين، مىتوان گفت: كتاب حاضر يك دوره كامل فقه است كه بيشتر مسائل فقهى را به اختصار مطرح كرده و در عين حال توجه ويژهاى به بحث صيغ نيات و عقود و ايقاعات داشته است.
٣. مباحث فقهى اين كتاب، گاه تنها ذيل عناوين اصلى مانند كتاب الصلاة آمده و گاه مباحث جزئى ذيل ابواب هر كتاب با چند فصل از هم تفكيك شده است. گاهى نيز مباحث غيرمرتبط با عنوان اصلى، تحت عناوينى چون «تذنيب» مطرح و صيغه نيّت در آنها بيان شده است. براى مثال در پايان بحث امر به معروف و نهى از منكر در ذيل تذنيب آمده است: «بحث نيت و صيغه برخى مباحث متفرقه را كه ضمن كتب قبلى نمىگنجيد، جداگانه بيان مىكنيم»، سپس مؤلف در اين تذنيب، براى موضوعاتى چون سلامكردن به مسلمان، نگاهكردن به صورت عالم، برآوردن حاجت مؤمن و سماع حديث، صيغه نيّت را بيان مىكند. مثلاً صيغه سلام كردن به مسلمان را اين گونه آورده است: «اسلم على هذا المسلم مثلاً لندبه قُربةً الى اللّه». (٦٦)
در پايان كتاب صلاة نيز در ذيل تذنيب مىنويسد:
«در نيّت امورى كه احتمال وجوب آنها مىرود، مانند تلاوت قرآن و حفظ آن و طلب علم، سزاوار است كه نيّت وجوب كند». (٦٧)
سپس براى اين امور نيز صيغه نيّت را بيان مىكند. به نظر مىرسد او در اين جهت، راه افراط را در پيش گرفته است؛ به گونهاى كه مثلاً حتى براى ترك حرام نيز صيغه تعيينكرده و مىنويسد: «در ترك حرام نيّت وجوب كند و بگويد: اترك
(٦٦) الدر المنضود، ص١٠٤.
(٦٧)همان، ص٥٠.