فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥٦ - همراه با دايرة المعارف فقه اسلامى - اجاره (١)
محقق نمىشود.
شرط دوم، انشاى عقد: منظور از اين شرط، ابراز مضمون عقد به الفاظ يا عباراتى است كه از نگاه عرف، بر مضمون عقد از جانب طرفين عقد دلالت كند.
مشهور فقيهان، در عقد اجاره ايجاب را از سوى موجر و قبول را از جانب مستأجر لازم مىدانند؛ (١)در حالى كه برخى معتقدند صدور ايجاب از مستأجر و قبول از موجر نيز صحيح است. (٢)
اين انشا و ايجاد، گاهى به واسطه لفظ و گاهى در ضمن فعل و عمل تحقق مىيابد.
انشاى عقد به واسطه لفظ (صيغه عقد)
١. مشهور فقيهان بر آنند كه عقد اجاره به هر لفظى كه دلالت بر آن بكند محقق مىشود، مثلاً همان طور كه اجاره با الفاظ صريحى چون «آجرتك الدار، اين خانه را به شما اجاره دادم» يا «اكريتك الدار، اين خانه را به شما كرايه دادم» (٣) منعقد مىشود، همچنين با الفاظ مشتركى مانند «ملّكت سكنى هذه الدار سنة بكذا؛ يعنى منفعت اين خانه (سكونت) را به فلان مبلغ به مدت يك سال به ملكيت شما در آوردم» محقق مىشود؛ زيرا اين عبارات از نگاه عرف مفيد تمليك منفعت در مقابل عوض است.
همچنين با الفاظ مجاز همراه با قراين و شواهدى كه در نزد عرف مفيد معناى
(١) مجمع الفائدة و البرهان، ج١٠، ص٧؛ تنقيح الرائع، ج٢، ص٢٥٢؛ تذكرة الفقهاء، ج٢، ص٢٩١، چاپ سنگى و مسالك الافهام، ج٥، ص١٧٢.
(٢) حدائق الناضره، ج٢١، ص٥٣٥ ـ ٥٣٦؛ المنهاج (حكيم)، ج٢، ص١٠٦، م١ و المنهاج (خويى)، ج٢، ص٨٠، م ٣٧١.
(٣) تذكرة الفقهاء، ج٢، ص٢٩١ ؛ جامع المقاصد، ج٧، ص٨٢ و عروة الوثقى، ج٥، ص٨.