فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٧ - بررسى ماهيت مرگ مغزى و آثار فقهى و حقوقى آن رضا محمدى كرجى
هنوز فعاليت خود به خودى را ادامه مىدهد و تنفس نيز با استفاده از دستگاه تنفس دهنده ادامه مىيابد. افراد دچار مرگ مغزى در فواصل زمانى چند ساعت تا چند ماه نهايتاً دچار ايست قلبى و مرگ خواهند شد. از نظر دانش پزشكى اميدى به حيات عادى مجدد اين افراد وجود ندارد. (٦)
آثار فقهى و حقوقى مرگ مغزى
مسأله مرگ مغزى، علاوه بر بحث قطع و پيوند اعضا، داراى آثار فقهى و حقوقى بسيار ديگرى است كه در اينجا به بعضى از آنها اشاره مىكنيم:
١. ملكيت فرد مبتلا به مرگ مغزى و تصرف ورثه : آيا فرد دچار مرگ مغزى هنوز مالك اموال خود است يا مالكيت او زايل شده و اموال او بين ورثه تقسيم مىشود؟
٢. بطلان يا عدم بطلان عقود اذنى؛ مثل مضاربه : بعضى از عقود مثل مضاربه، به اذن نياز دارند و با فوت طرف عقد باطل مىشود، حال اگر فردى كه عقد مضاربه را انجام داده است، دچار مرگ مغزى شود، عقد او باطل مىگردد؟
٣. بقا يا عدم بقاى زوجيت و ديگر احكام مترتب بر آن : آيا با حادث شدن مرگ مغزى، رابطه زوجيت او و همسرش قطع مى شود و همسر او بعد از گذشتن مدت عده مىتواند با ديگرى ازدواج كند و آيا در مدت مرگ مغزى، نفقه همسر بر او واجب است؟
٤. طهارت يا نجاست بدن فرد مبتلى به مرگ مغزى : آيا بدن چنين افرادى مردار محسوب شده و نجس است يا پاك مىباشد؟
٥. غسل مسّ ميت : در صورتى كه پرستار يا فرد ديگرى، بدن فرد مبتلا به مرگ مغزى را لمس كند، غسل مس ميت بر او واجب مىشود؟
(٦) مجموعه مقالات و گفتارهاى دومين سمينار ديدگاههاى اسلام در پزشكى، ص٢١٣.