فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٧ - بررسى ماهيت مرگ مغزى و آثار فقهى و حقوقى آن رضا محمدى كرجى
«اگر مردى از دنيا برود و همسر او حامله باشد اگر بچه به دنيا بيايد و گريه و سر و صدا كند و حيات مستقر داشته باشد ارث مىبرد».
مفهوم كلام شيخ اين است كه اگر بچهاى به دنيا بيايد و حيات غيرمستقر داشته باشد، ارث نمىبرد برخلاف شهيد ثانى (٧٢) كه قائل است نوزاد اگر زنده به دنيا بيايد، ارث مىبرد، چه اين كه حيات مستقر داشته باشد و چه حيات غير مستقر.
ج) مفهوم حيات غيرمستقر در حيوان
اين واژه در بحثهاى مختلفى به كار رفته است كه به آنها اشاره مىكنيم:
١ـ در صورتى كه حيوان را از قفا سر ببرند، اگر بعد از قطع گردن و قبل از قطع حلقوم و مرى حيات مستقر داشته باشد و ذبح شود، آن حيوان حلال است و اگر حيات آن غيرمستقر باشد حرام مىشود (٧٣).
٢ـ اگر صيد را به دو قسمت تقسيم كنند، و قسمتى كه سر حيوان همراه آن است داراى حيات مستقر باشد، قسمت دوم حليت ندارد؛ زيرا از يك حيوان زنده جدا شده است و ميته محسوب مىشود ولى اگر قسمتى كه همراه سر است، حيات غيرمستقر داشته باشد، هر دو قسمت حليت پيدا مىكنند (٧٤).
(٧٢) مسالك الافهام، ج١١ ،ص٢٦٠.
(٧٣) ر.ك مبسوط، ج١، ص٣٩٠ وج٦، ص٢٥٦ وج٧، ص٢٠، خلاف، ج٦، ص١٤، وسيله ابن حمزه، ص٣٥٦، سرائر، ج٣، ص٨٣، مختصرالنافع، ص٢٤٠، كشف الرموز، ج٢، ص٣٤٠، جامع الخلاف والوفاق، على بن محمد قمى، ص٥٣٧، قواعد الأحكام، ج٣، ص٣١١ و ٣١٤ و ٣٢٢، منتهى المطلب، ج٢، ص٩ و٧٥٨، لمعه، ص٢١٥، مهذب البارع ج٤، ص١٥٦، الدرالمنضود فى معرفت صيغ النيات و الايقاعات و العقود ـ رسالة فى العقود و الايقاعات زين الدين على بن على بن محمد بن طى (ابن طى)، ص٢٥٤، شرح لمعه ج٧، ص٢٠٧، كشف اللثام،ج٢، ص٢٥٢، رياض المسائل، ج٢، ص٢٧٩.
(٧٤) ر.ك: سرائر، ج٣، ص٨٥ و ٩٥، شرايعالاسلام، ج٤، ص٧٣٨، مختصر النافع، ص٢٤٠، كشف الرموز، ج٢ ،ص٣٤٣، مختلف الشيعه، ج٨، ص٢٥٧، الدروس الشرعيه، ج٢، ص٣٩٩، مهذب البارع، ج٤، ص١٥٥.