فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢١٩ - همراه با دانشنامه آثار فقهي شيعه - الدرّالمنضود خليل گريوانى
در باب صيغ عقود و ايقاعات، بعد از اين كتاب، رسالهها و كتابهاى زيادى نگارشيافته كه پيشتر به برخى از آنها اشاره شد و از آنجا كه قبل از اين كتاب، ظاهراً كتابى با اين جامعيّت نگارش نيافته بود، مىتوان گفت سرمشق بيشتر آنها، كتاب درالمنضود بوده است، اگر چه تصريحى بر اين امر نكردهاند .
گرچه برخى شرح حال نويسان (١٢٠) گفتهاند مؤلف در فقه، آراى معروفى دارد، امّا با جست وجو در منابع فقهى معروف، نقل قولى از او نه از اين كتاب و نه از كتب ديگر او ديده نشده است.
نقل آراى ديگران
چنانكه گفته شد، كتاب الدرّالمنضود با رويكرد فقه فتوايى نگارش يافتهاست و روش معمول در اين گونه كتابها، عدم نقل قول ديگران است. در عين حال، گاهى مؤلف علاوه بر بيان فتواى خود، قول فقيهانى چون شيخ طوسى، ابن ادريس، محقق حلى، علامه حلى، شهيد اول، فخر المحققين، فاضل مقداد و ابن فهد حلى را نقل مىكند. بيشترين نقل قولها از شهيد اول با سى و سه مورد و بعد از وى، علامه حلى با دوازده مورد است. بيشترين نقل قول از شهيد از دو كتاب دروس الشرعيه و القواعد والفوائد است، و از علامه حلى از دو كتاب تحريرالاحكام و قواعدالاحكام صورت گرفته است. (١٢١) او در غالب موارد، خود به منابع فقهى، مراجعه كرده و در نقل متون فقهى سعى بر تلخيص عبارت داشته است (١٢٢) و هرجا تلخيص كرده، مخاطب را از اين كار، آگاه كرده است. به نظر مىرسد او در نقل قولها، گاهى از شيوه نقل به معنا و گاه از شيوه نقل عين الفاظ و عبارات استفاده كرده است.
ضمناً در اين كتاب، نقل قولها تنها از فقيهان شيعه بوده و هيچ نقل قولى از
(١٢٠)رياض العلماء، ج٤، ص١٥٨.
(١٢١)ر.ك: الدرالمنضود، ص ٣٤١، فهرست اعلام و كتب فقهى وارده در متن.
(١٢٢)ر.ك، همان، ص١١٠.