غالب فقها مفهوم "حيات غيرمستقر" را در مورد جنين يا حيوان و يا انسان مطرح كرده و احكام و آثار مرگ را بر آن مترتب كرده‌اند كه در سه بخش به بيان آنها مى‌پردازيم:

الف) مفهوم حيات غيرمستقر در انسان

فقها در بخش هاى مختلفى، مفهوم حيات غير مستقر را در مورد انسان به كار برده و آثار مرگ را بر آن مترتب كرده‌اند كه به آن موارد اشاره مى‌كنيم:

يكى از آن موارد، بحث قتل است. اگر شخصى نسبت به ديگرى مرتكب جنايتى شود كه او را در حكم مرده قرار دهد، سپس شخص ديگرى تير خلاص را به او بزند، فقها شخص اول را قاتل محسوب كرده‌اند؛ زيرا دومى بر كسى جنايت انجام داده است كه به تعبير فقها حياتش غير مستقر بوده و گويا جنايت را بر مرده انجام داده است. مرحوم شيخ (٤٩) همين فرع را مطرح كرده و مى‌فرمايد:

اولى او را در حكم مذبوح قرار داده و حيات او غير مستقر شده و دومى جنايت را بر ميت انجام داده است؛ (لأنه أتلف ميتاً).

پس از شيخ، قاضى ابن براج (٥٠) ، محقق حلى (٥١) ، علامه حلى (٥٢) ، شهيد

(٤٩) مبسوط، ج٧، ص١٩.
(٥٠) المهذب، ج٢، ص٤٦٤.
(٥١) شرايع الاسلام، ج٤، ص٩٧٦.
(٥٢) قواعد الاحكام، ج٣، ص٥٨٨ و ٦٩٩؛ تحرير الأحكام الشرعيه، ج٢، ص٢٧٨؛ ارشاد الأذهان، ج٢، ص٢٣٤.