فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٧ - طلاق معلق و سوگند بر طلاق جعفر سبحانى
نوشتار، با صراحت يا با كنايه، صحيح مىدانند؛ مانند «أنت عليّ حرام؛ تو بر من حرام هستى»، «أنت بريّة؛ تو رها هستى» . برو ازدواج كن. برو پيش خانوادهات، و ديگر ساختارهاى كلامى از اين قبيل.
مطلب دوم: اطاله كلام با ذكر اقسام سوگند براى طلاق
به اعتقاد اماميه، سوگند بر طلاق باطل است؛ زيرا از اقسام طلاق معلق است كه پيش از اين حكم آن را توضيح داديم. اين در حالى است كه كتابهاى فقهاى اهل سنت در اين مسئله آكنده است از آرا و فتاوايى كه هيچ دليلى از كتاب و سنت براى آن ذكر نكردهاند، كسى كه به اين صفحات كه گاه تا چهل و پنج صفحه مىرسد، مراجعه كند، در خواهد يافت كه طلاق، بازيچهاى است كه مرد به صورتهاى مختلف با آن بازى مىكند، براى نمونه:
كتاب «المغنى»، تأليف محمدبن عبدالله بن احمد بن محمدبن قدامه (متوفاى سال ٦٢٠)، گسترده ترين كتاب فقهى حنابله است. اين كتاب ، ٤٥ صفحه را به اين نوع از صيغه طلاق اختصاص داده است. (٢٠)
كتاب «الفقه على المذاهب الاربعه»، تأليف شيخ عبدالرحمن جزيرى نيز با اين كه با اسلوب جديد براى نسل نو نگاشته شده، صفحات زيادى را به صورتهاى مختلف به اين نوع از طلاق، اختصاص داده است. (٢١)
اينك نمونههايى از اين مبحث را از كتاب «المغنى»، اثر ابن قدامه (٢٢) نقل مىكنيم :
١- اگر مردى به دو همسرش بگويد: «هرگاه بر طلاق شما سوگند خوردم،
(٢٠) ر.ك: جزء هفتم، ص ٣٦٩-٤١٤، تصحيح دكتر محمد خليل هراس.
(٢١) الفقه على المذاهب الاربعة، جزء چهارم.
(٢٢) المغنى، ج ٧، ص ٣٦٩-٣٧٦.